Echte verzamelaar: Peter Zandee

Grensovergang Huttendijk (Foto: Dick Waanders)

[2005]

r blijken onder ons tóch mensen te zijn die grenspalen in hun bezit hebben. Peter Zandee mag zich eigenaar noemen van een paal. Hij vertelt:

“Vijftien jaar geleden ongeveer kreeg ik een eikenhouten exemplaar uit de reeks die van eind 13e eeuw totdat rond 1766 de bekende Bentheimer zandstenen exemplaren werden geplaatst, de grens markeerden. Die van mij stond nabij de grensovergang in de Huttendijk bij Rekken (andere kant: Wennewick-Oldenkott) die pas na de opheffing van de grenscontroles een openbare grensovergang is geworden. De huidige boer/bewoner had van zijn oude voorganger op de boerderij pal aan de Nederlandse kant van de grens op het hart gedrukt gekregen behalve de stenen grenspalen ook deze houten paal steeds te laten staan, maar toen de oude boer was overleden, kon hij het toch niet laten. De grensstenen, met hun aluminium nummers, liet hij ongemoeid, maar de houten paal stond 'm te veel, te zeer in de weg bij allerlei werkzaamheden op de akker. De paal stond vervolgens jarenlang tegen een eik geleund, maar toen ik de familie een keer interviewde, kondige de boer aan dat ie dat ding nu toch eindelijk een keer in brandhout ging veranderen. Ik bood aan om te ruilen voor een kuub reeds gekloofd hout, en mocht de paal toen helemaal voor niks (zelfs geen 'ruilhout') komen halen, wat ik onmiddellijk gedaan heb. De paal was ooit massief vierkant, circa twintig bij twintig centimeter, maar door eeuwenlange wind, hagel, regen en sneeuw dermate uitgelooid en precies op maaiveldhoogte ingerot, dat slechts het gedeelte dat zich diep onder de aarde bevond, nog de oorspronkelijke vorm had. Maar wat wil je ook, na meer dan zes eeuwen dienst!

De Eibergse amateur-archeoloog Herman Schepers kon mij opheldering verschaffen over een bijna vierkante inkeping aan een kant: daar had het bordje gezeten dat aanduidde dat hier de Heerlijkheid Borculo begon, toen de grens al wel grens, maar Nederland en Duitsland als zodanig nog niet bestonden en hier slechts de Heerlijkheid Borculo in het Bisdom Münster overliep.
De paal bevindt zich sinds een jaar of zes in bruikleen in Museum Freriks in Winterswijk, waar ze buiten een bescheiden verzameling Bentheimer zandstenen grenspalen hebben staan.

Ik weet eerlijkgezegd niet wat ze bij Museum Freriks precies met de houten grenspaal gedaan hebben - volgens mij ligt ie ergens in hun depot. Ik heb destijds slechts gezegd dat ik graag bericht wil als ie hen in de weg ligt, want het zou gewoon doodzonde zijn als ie echt verloren zou raken.

Ten opzichte van de grenssteen op de foto, stond de paal tussen de 50 en 100 meter in zuid/zuidoostelijke richting, heb ik altijd begrepen. Rechts van de steen op de foto woont de familie Aarnink, en van Herman Aarnink heb ik de houten grenspaal gekregen.

Het bordje van de Heerlijkheid Borculo, dat op de paal gezeten moet hebben, is ook ergens behouden gebleven: je kunt het zien in Borculo, volgens mij in het Brandweer/ Stormrampmuseum.”