Verdwenen in het veen (1)

Sfeervol meertje, lucht en gp 832-G (Foto: Dick Waanders)

[25 maart 2008]

aren we in februari nog in het Aamsveen, waar we geestverschijningen op onze foto's kregen, op Eerste Paasdag was ik bijna in het moeras van het Haaksbergerveen verdwenen en had ik er zelf als geest kunnen ronddolen. Gelukkig was er een sterke hand die mij uit het zuigende water trok.
De les die ik die dag heb geleerd is om nooit alleen in verraderlijke veengebieden rond te wandelen en helemaal niet buiten de vaste paden.

Eerder deze maand ga ik al een keer naar het Haaksbergerveen met het stellige voornemen om eindelijk eens een paar ontbrekende grensstenen te gaan vinden. Ik waarschuw clublid Rita dat het wel eens een zware tocht kan worden. De waarschuwing is gebaseerd op ervaringen opgedaan tijdens eerdere tochten in het gebied.

Bij de noordelijkste parkeerplaats zien we dat er een groot stuk land, waar tot voor kort nog schapen graasden, is aangetrokken bij het veen. Het staat helemaal onder water en zal over enkele jaren ook moeras zijn.
Via het bekende kronkelige pad dat ons naar de grens leidt, komen we al snel op de plaats van bestemming. Dat wil zeggen de plaats waar we beginnen met zoeken.
Tot mijn verbazing is er driftig gesnoeid en gekapt, en het lijkt alsof het grenspad weer redelijk begaanbaar is geworden. Eerder was dat ontoegankelijk gemaakt met hopen takken e.d.
Nu vinden we overal vaste grond onder de voeten, weinig hinderlijke hordes en maar zelden drassige gedeeltes. Dat maakt het zoeken al een stuk lichter.

Gp 832-F (Foto: Dick Waanders)

De eerste steen die we tegenkomen, 832-F, is dan ook al snel gevonden en niet moeilijk te fotograferen. Hij staat weliswaar op een klein eilandje, maar is dicht genoeg te benaderen voor goede foto's. Bovendien is hij laag, niet echt bijzonder en ik heb hem al eerder op de foto gezet.
Het is de volgende steen, waar we op uit zijn, 832-G.
Vooraf heb ik op de kaart gezien dat die op een slecht bereikbare plek staat. Als het pad dan ook op een gegeven moment ophoudt en verzandt in een soort bosje, wordt het lastig om uit te maken of de steen dan ook rechts of links van ons staat. Tot nu toe stonden alle stenen hier aan dezelfde kant van het pad, zeg maar aan de rechterkant, en daar zoeken we nu dan ook allereerst.
De steen moet naast een langgerekt meertje staan. Het vervelende is, dat er overal langgerekte meertjes zijn, zowel links als rechts.
De meertjes rechts van ons lopen parallel aan de looprichting, vandaar dat we ons op de andere kant gaan richten. Daar zijn meertjes die aan de specificaties voldoen.
We volgen het spoor van andere grenspalenzoekers (of gewone wandelaars) en komen uiteindelijk bij een prachtig idyllisch meertje uit.

Het gezochte meertje en gp 832-G (Foto: Dick Waanders)

Het is het gezochte water, en de steen staat er rechts naast. Met een boogje kunnen we er zo naartoe lopen. Hij staat toch in het water maar we kunnen er goed bij komen. Het enige dat ontbreekt is dat we hem kunnen aanraken. We nemen dan ook genoegen met het maken van foto's van twee zijkanten. Het nummerschildje krijgen we met wat moeite ook op de foto.

Gp 832-G (Foto: Dick Waanders)

Met het bezoek aan deze steen ben ik erg blij, het is de enige forse steen hier die ik nog niet eerder gezien heb. Als we de plek verlaten op dezelfde manier als we gekomen zijn, overleggen we wat we verder gaan doen. We kunnen teruggaan, en dan in de richting van 832-C en 832-D lopen. Die twee steentjes moeten in het water staan en niet of nauwelijks nog als grensstenen herkenbaar zijn, en we hebben ze dan ook nog niet gevonden.
We doen het niet en gaan weer verder in dezelfde richting als voorheen. Er moet ook nog een gp 832-H zijn, alhoewel we vermoeden dat die nauwelijks te vinden zal zijn. We zien hem inderdaad niet, en achteraf gezien hebben we ook teveel in de verkeerde richting gekeken.
Het Haaksbergerveen is hier niet meer zo desoriŽnterend voor mij als in het begin, maar toch vergis ik me nog regelmatig in de loop van de grens.

Gp 832-J heb ik al een keer bezocht, en als ik zijn positie bekijk, dan blijkt dat we nu toch verder in Duitsland zitten dan ik dacht. De grens loopt aan de andere kant van het langgerekte water waar we net langsgelopen zijn. Omdat daar heel moeilijk te komen is, gaan we niet weer terug om te zoeken naar 832-H.
Gp 832-J is ook heel wat boeiender.

Gp 832-J (Foto: Dick Waanders)

Om bij hem te komen moeten we een lager gelegen stuk grasland inlopen. Het is er ietwat drassig en het lopen valt zwaar, maar het is te doen.
Als we in de richting van de steen kijken, zien we nog net een jong hert over het slootje verdwijnen. Achter ons staat een nieuwe jachthut hoog op palen, van waaruit op het hier aanwezige wild geschoten wordt. Gelukkig hebben we dat nog nooit meegemaakt, en ook nu is de hut leeg.
Gp 832-J staat volledig in het water, maar langs de bosrand is een soort dijk en daarover kunnen we ons goed verplaatsen.
Ook deze steen kunnen we niet zo dicht benaderen dat hij aan te raken is. En het slootje is iets te breed om erover heen te springen. De vorige keer kwamen we van de andere kant, en konden we de steen van dichtbij fotograferen. Dat wil zeggen, voor zover het omringende water het toeliet.

Het begint te schemeren, en gaan we verder naar 832-K of niet? Ik waarschuw dat de steen in een lastig gebied staat. We gaan toch nog maar even verder, en na een 100 meter blijkt de bodem te drassig en gevaarlijk te zijn. Ik besluit om met een linksomtrekkende beweging naar de steen te lopen, hopelijk gaat dat beter.
We komen een paar keer goed vast te zitten in de doornenstruiken, beschadigen kleding en huid, maar verder gaat het redelijk. Rita loopt nog niet zo lang mee als grensstenenverzamelaar, en ze volgt angstvallig mijn voetstappen. Waar ik sta kan zij ook staan, is haar opvatting.
Ze heeft al haar leven lang een panische angst voor water en voor verdrinking, dus er wordt heel wat van haar zenuwen gevergd.
Vooral als we door manshoge rietstengels lopen krijgt zij het Spaans benauwd. Waar riet is, moet ook water zijn is haar gedachte, en ze verwacht elk moment in het moeras te zakken. Ik loop een eindje voor haar uit, en heb niet in de gaten dat ze zo bang is.

Gp 832-K (Foto: Dick Waanders)

Als ik steen 832-K in het vizier krijg, zijn er geen rietstengels meer, maar wel overal boompjes en afgebroken takken. Verder is het nog erg laveren tussen de natte plekken door.
Bij een droge plek onder een boom, rust ik even uit en wacht er op Rita, die het huilen nader staat dan het lachen. Als ze mij daar rustig ziet staan onder de boom, weet ze dat ze veilig is.
Opgelucht leunt ze tegen de boom, zet haar voet neer op een konijnehol, en zakt een halve meter de grond in! En dat is nou net te veel voor haar en ze stort in.
Ik kan het niet helpen dat ik het enigszins komisch vindt. Uitgerekend een konijnehol op een droge plek krijgt haar te pakken, terwijl ze al de andere gevaren al probleemloos heeft getrotseerd.
Gelukkig realiseert ze zich al snel dat er niks aan de hand is, alleen haar voet is een beetje gezwikt, en na een slokje water en een korte pauze, is ze weer in staat om verder te gaan.
Hoewel het er aanvankelijk niet op lijkt, kunnen we toch nog tot vlakbij de granieten steen komen.
Het is een somber en duister gebied, waar je maar beter niet alleen in een donkere nacht kunt zijn.

Verder lopen is hier onmogelijk, er is geen gaatje te vinden door de dichte begroeiing en de doornenstruiken, zoals dat eerder nog wel het geval was. Gp 833 zal dus vandaag geen bezoek meer krijgen.
Ook de terugweg verloopt niet zo makkelijk. Ik vermijd nu de weg door het riet, en daarom moeten we noodgedwongen door het drassige gedeelte. Eerst wordt de weg geblokkeerd door een veel te brede sloot en prikkeldraad, maar uiteindelijk komen we er toch nog vlot uit. En dat is maar goed ook, want de duisternis rukt op. Verder