Gp 20 dossier

Gp 20 ingelijst (Foto: Dick Waanders)


De gebeurtenissen inzake de oudste rijksgrenssteen van Nederland, gp 20, sedert juli 2007. Deze pagina is herzien op 1 maart 2010, en is nu van boven naar beneden te lezen!

Persbericht

[6 juli 2007]

Grenssteen 20, de oudste van Nederland, loopt gevaar!

Door de passerende grote vrachtwagens geladen met zand, of door een te actieve landbouwer, of vandalen, is beschadiging voor deze bescheiden erfenis van het verleden niet ondenkbaar.
We zullen moeten wijzen op de noodzaak van bescherming, zoals de voorlichting op Nederlands gebied inzake het natuurschoon (door het Overijssels Landschap en anderen) en met de grensoverschrijdende fietsroutes ook wordt gedaan. Enige aandacht voor dit stukje cultuurgoed is gewenst. Volgens de pionier Cor Bieze is dit een van de mooiste stenen van Nederland. Documentatie is er voldoende. Onder anderen in het boek van Olde Meijerink: Monumenten van Losser. Hij schat de leeftijd op minstens vijf eeuwen!
Ik werk aan een plan ter bescherming. Om niemand te passeren verzamel ik alle namen en adressen van aanpalende grondeigenaren, instanties en "Behörden", provincie en gemeenten en particulieren, zoals Prins Oscar, Fürst zu Bentheim und Steinfurt, Denkmalschutz en Dienst Monumentenzorg.
Graag uw reacties aan www.opdegrens.eu
Dick Taat, Lonneker

De Poppe en Gp 20

Hoeksteen naast parkeerplaats De Poppe

[1 augustus 2007]

In verband met onze actie “Bescherming en Behoud van Grenssteen nr. 20”, gaan we een kijkje nemen bij deze oeroude grenssteen. Gelukkig kunnen we ter plekke constateren dat hij ogenschijnlijk niet verder beschadigd is sedert 2004.

Speciaal: De Poppe en Gp 20

Gp 20 Actie Dick Taat

Dick Taat heeft een groot aantal betrokkenen (landeigenaren, overheden, instanties, andere mogelijk geïnteresseerden) benaderd om te komen tot het uitvoeren van een project ter bescherming van gp 20. Dick verdient een groot compliment voor zijn inzet. Het spreekt vanzelf dat we jullie op de hoogte blijven houden van de ontwikkelingen.

Gp 20 Actie OGVC

Gp 20 wordt geknipt

[15 augustus 2007]

Omdat gp 20 overwoekerd dreigt te raken door onkruid en hoog gras, hebben twee leden van de OGVC zaterdag 4 augustus de warmte getrotseerd en de omgeving van de steen kaal geknipt met een meegenomen heggeschaar.
En dat is niet de enige actie geweest.

Speciaal: Gp 20 Actie

GP 20 IS VERDWENEN!

Beide zijden van gp 20 (Foto: Paul Oeinck)

[woensdag 22 augustus 2007]

Al langere tijd stellen we het 'probleem' van de oudste rijksgrenssteen nr. 20 aan de orde.
Omdat de steen op een gevaarlijke plek staat, loopt hij het risico ooit een keer aan gruzelementen gereden te worden door de zware zandauto's die daar aan en af rijden. En dat zou heel jammer zijn.

OGVC-lid Dick Taat heeft de taak op zich genomen om zoveel mogelijk aandacht te vragen voor de steen en om zoveel mogelijk instanties, instellingen en personen persoonlijk te benaderen voor medewerking en ondersteuning.

De aandacht is er gekomen. Zodanig zelfs dat vandaag geconstateerd is dat gp 20 verdwenen is!
Dat is het grote risico van het aandacht vragen voor iets kostbaars of zeldzaams. Er zijn altijd kwalijke sujetten die daar dan misbruik van proberen te maken.

Op het moment weten we nog niet wat er met steen 20 is gebeurd. Verontrustend is wel dat er zich niemand heeft gemeld met een verklaring en dat Dick Taat nu bij iedereen die iets zou kunnen weten navraag doet.
Zoals de gemeente Losser, die eerder toezegde om zich te gaan inzetten voor de bescherming van de steen.
Ook heeft Dick Taat aangifte gedaan bij de Politie Twente.

Bovenstaande foto's van Paul Oeinck worden gebruikt bij de aangiftes en andere acties.

Mochten er leden zijn die iets meer weten, dan horen we dat natuurlijk bijzonder graag.
Hopelijk duidt het verdwijnen op iets positiefs, en wordt de steen naderhand weer op een betere wijze herplaatst, maar we houden ons hart vast.


Aan: de Gemeente Losser

“Geachte heer/mevrouw,

Op 30-07-07 heb ik contact gehad met de heer Koopman over rijksgrenssteen 20. Heden, woensdag 22 augustus 2007, 12.00 uur heb ik geconstateerd, dat deze unieke oudste rijksgrenssteen verdwenen is!

Graag leg ik u de volgende vragen voor:
1. Wie heeft zich over dit monument “ontfermd”?
2. Voor het maken van een replica wil ik graag contact met de instantie die de steen onder zijn berusting heeft.
3. Ook willen wij graag weten wat de plannen zijn om de steen “zeker te stellen”.
Zie svp ook www.opdegrens.eu.

Met verschuldigde achting,
alvast bedankt voor de moeite.

vr. gr.,
D.Taat, Enschede”

De verdwijning van gp 20

[donderdag 23 augustus 2007]

Heden was ik met Jan Oude Nijhuis van de Dree Marken (Losser/Denekamp) bij de plek des onheils. Ook waren daar Dr. Heinrich Voort, voorzitter van de Heimatverein Bentheim en een aantal directiemensen van de Zandafgraving (Roelofs). Ze willen wel meewerken. Er is daar ook een dikke veldkei verdwenen. Pers en politie zijn ingelicht. Volgens de bewaker was de steen 20 al op 12 augustus verdwenen. Kan dat kloppen? We gaan verder op zoek.

Dick Taat

Dick Waanders: “Wij zijn er voor het laatst geweest op 4 augustus.”

Meer reacties op het Grensforum

Waarschuwing inzake gp 20!

[donderdag 23 augustus 2007]

Mocht blijken dat de steen gestolen is, dan zullen wij van de OGVC niet rusten voordat hij weer boven water is!
We kunnen nu alvast meedelen dat we contact hebben met een van de beste helderzienden van Nederland, en dat we álle middelen zullen aangrijpen om de verblijfplaats van de steen te achterhalen, waar ter wereld hij zich ook bevindt.

Mocht u verantwoordelijk zijn voor de ontvreemding van steen 20, dan raden wij u dringend aan om zich NU te melden en om de steen weer in te leveren op een nader overeen te komen plek.

Mocht u ook maar iets weten over de plaats waar de steen nu is en wat er is gebeurd, dan raden we ook aan om niet te zwijgen.

Diefstal van een oude grenssteen is géén grapje en zal zwaar worden bestraft, daar kan de dief op rekenen!

De Twentsche Courant Tubantia

Voorpagina TC Tubantia 24-8-2007“Oudste grenssteen van ons land verdwenen”

[vrijdag 24 augustus 2007]

DE LUTTE - De oudste rijksgrenssteen van ons land is verdwenen. De steen lag in de buurt van De Lutte, niet ver van de plek waar rijksweg A1 de grens over gaat.

Maar Dick Taat uit Lonneker constateerde gisteren tot zijn schrik dat de historische grensmarkering er niet meer is. Taat is lid van de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club die voortdurend in de gaten houdt hoe het gesteld is met deze onderdelen van het historisch erfgoed. Eerder al vroeg hij bij de gemeente Losser aandacht voor de kwetsbare plek van grenspaal nr. 20, zoals dit exemplaar officieel heet.

“De steen ligt in de buurt van een zandafgraving en zware vrachtwagens rijden er dag in dag uit rakelings langs. Het risico van een onvrijwillige vermorzeling was groot.”
“Maar”, zegt Dick Taat, “de vrachtwagenchauffeurs treft geen blaam. Dat hebben we nagegaan en was door onze mensen al eens gemarkeerd met een hekwerkje. Dat is op een andere plek terug gevonden. Hier is dus geen oud ijzer-handelaar aan het werk geweest. Iemand heeft zich bewust over de steen ontfermd.”

Volgens de opzichter van de zandafgraving lag de steen er op 12 augustus nog. Omdat deze oudste grenssteen een rijksmonument is, heeft Taat bij de politie aangifte van de verdwijning gedaan. De steen dateert uit 1477 en diende om de scheiding tussen Twente en het graafschap Bentheim aan te geven. De bisschop was eigenaar van het graafschap Bentheim en droeg het gebied in dat jaar over aan een oom. Later zijn er de letters H (voor Hannover) en N (voor Nederland) ingebeiteld.

Hart van Nederland (SBS)

[vrijdag 24 augustus 2007]

Het TV-programma “Hart van Nederland” wil ook aandacht gaan besteden aan de verdwenen/gestolen steen nr. 20.
Waarschijnlijk is de uitzenddag zondag 26 augustus.

RTV Oost

[vrijdag 24 augustus 2007]

TV-Oost Teletekst besteedt een pagina aan de verdwijning.

NCRV Radio

[vrijdag 24 augustus 2007]

In het NCRV-programma 'Knooppunt Kranenbarg' op Radio 2 van 17.00 - 19.00 uur heeft de presentator een meer dan 5 minuten durend gesprek gehad met 'onze' Dick Taat over de verdwenen grenssteen.
Dick Taat heeft de vragen van Kranenbarg voortreffelijk beantwoord! En we hopen eerlijk gezegd dat Dick in voorkomende gevallen nog lange tijd inzetbaar zal zijn voor deze 'functie'.

Grappig aan het gesprek was dat de presentator een aantal forumberichten heeft voorgelezen, met de namen van de schrijvers erbij: Aafke de Wijk, Paul Oeinck, Rita Melgert en Harry van der Sleen.

Kranenbarg veronderstelde dat de verdwijning een studentengrap zou kunnen zijn. Alles kan, maar heel waarschijnlijk is het niet.
Het interview is via internet nog wel terug te luisteren, en anders eventueel bij ons via e-mail op te vragen. De verzend- en ontvangstduur is echter tamelijk lang.

Afbraak Gp 20

Een lege plek! (Foto:  Aafke de Wijk)

[zaterdag 25 augustus 2007]

Op de plek van gp 20 gaapt nu alleen nog een gat, een grote leegte. En dat was nou net wat we wilden voorkomen!

Speciaal: Afbraak Gp 20 [aangev. 25 augustus 2007]

Laatste nieuws over gp 20

[maandag 27 augustus 2007]

Dick Taat krijgt het steeds drukker met de verloren steen.
Dinsdag heeft hij een gesprek met Gerard Vaanholt (van de TC Tubantia) en met Jan Oude Nijhuis.
Daarna moet hij naar de studio van Radio Oost in Hengelo om 16.30 uur voor een gesprek van vijf a zes minuten met Hans van Wieren.

Alle media-aandacht leidt niet tot erg veel extra bezoekers van Op de Grens, en ook reacties blijven uit.

Internetsites uit De Lutte en omgeving hebben het nieuws gebracht, of een link naar de Tubantia-site geplaatst.

Veel landelijke nieuwssites op internet hebben het nieuws uit TC Tubantia overgenomen.

De Volkskrant is maandag speciaal geïnformeerd over de verdwijning, en hopelijk komt er een artikel in die landelijke krant.

Dick Taat heeft opnieuw RTV-Oost benaderd, en die is mogelijk geïnteresseerd om er een nieuws-item van te maken.

Dick Taat gaat nu proberen om aandacht te krijgen op de Duitse TV-zenders. Hij heeft al contact gelegd met de ARD.

SBS 6 zou zondag opnames komen maken voor het programma Hart Van Nederland, maar heeft afgezegd.

We zijn voornemens om affiches te maken met de tweetalige tekst “Opsporing verzocht van grenssteen nr. 20” en die nabij de plek op te hangen en in de buurt te verpreiden.

Gp 20 weer boven water

[woensdag 29 augustus 2007]

Het is nu een week dat de verdwijning van grenssteen nr. 20 ons in de greep houdt.
Het bericht van gisteren dat Stadt Bentheim de steen heeft “sichergestellt” door hem van zijn plek te halen en op de gemeentewerf te stallen, is een prettige anti-climax.

Het overgrote deel van de Nederlanders zal zijn schouders ophalen over alle kouwe drukte en aandacht voor “een oud stuk steen”. En dat is ook een manier om het te bekijken. Want het blijft een oeroude, primitief bewerkte steen die op zichzelf weinig waarde heeft, en al helemaal geen geldswaarde.

Alle aandacht voor de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club en Op De Grens heeft tot gevolg gehad dat we nu wereldwijd bekend zijn.
Het heeft allemaal niet geleid tot nieuwe leden en meer belangstelling.
En dat is misschien maar goed ook, want hoe graag wij ons enthousiasme ook willen delen met “geestverwanten”, het grenswandelen en bezoeken van grensstenen is toch overwegend een eenzame bezigheid op vaak stille plekken.
En hopelijk daalt de rust en oude sfeer nu terug over deze plekken, en kunnen wij zonder veel ophef onze hobby (passie voor sommigen) voortzetten.

Twentsche Courant Tubantia:

[woensdag 29 augustus 2007]

“Verdwenen grenssteen weer terecht

DE LUTTE – Rijksgrenssteen nr. 20 is terecht. Zijn belevenissen bleken uiteindelijk minder desastreus dan vorige week nog vermoed. Het stadsbestuur van Bentheim bleek de ‘dief’, maar het handelde volledig in het belang van de steen.

(Zie ook: Oudste grenssteen van ons land verdwenen.)

De gemeente bracht eerder deze maand het monumentje uit voorzorg in veiligheid, omdat het vrachtverkeer van en naar de naburige zandafgraving een gevaar voor zijn welzijn vormde.

Vorige week luidden leden van de Overijsselse Grensstenen Verzamelaars Club de noodklok, nadat Dick Taat uit Lonneker ontdekte dat de markante markering op de grens van Nederland en Duitsland nabij De Lutte verdwenen was. De consternatie strekte zich vervolgens uit tot diverse overheidsorganen en Monumentenzorg. Maar al die tijd lag de oudste grenssteen van ons land in een Duits depot.

Het gemeentebestuur van Bentheim was er vanuit gegaan dat niemand zijn afwezigheid zou opmerken. “Anders hadden we zelf wel de publiciteit gezocht”, aldus een woordvoerder. Dick Taat en Jan Oude Nijhuis uit Losser, die sedert vorige week ‘dag en nacht’ met de verdwenen steen bezig zijn geweest, toonden zich gisteren uiterst opgelucht over het weer opduiken van het uit de vijftiende eeuw stammende monument.”

Een hectisch weekje

[woensdag 29 augustus 2007]

Het is nu een week dat de verdwijning van grenssteen nr. 20 ons in de greep houdt.
Het bericht van gisteren dat Stadt Bentheim de steen heeft “sichergestellt” door hem van zijn plek te halen en op de gemeentewerf te stallen, is een prettige anti-climax.

Het overgrote deel van de Nederlanders zal zijn schouders ophalen over alle kouwe drukte en aandacht voor “een oud stuk steen”. En dat is ook een manier om het te bekijken. Want het blijft een oeroude, primitief bewerkte steen die op zichzelf weinig waarde heeft, en al helemaal geen geldswaarde.

Alle aandacht voor de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club en Op De Grens heeft tot gevolg gehad dat we nu wereldwijd bekend zijn.
Het heeft allemaal niet geleid tot nieuwe leden en meer belangstelling.
En dat is misschien maar goed ook, want hoe graag wij ons enthousiasme ook willen delen met “geestverwanten”, het grenswandelen en bezoeken van grensstenen is toch overwegend een eenzame bezigheid op vaak stille plekken.
En hopelijk daalt de rust en oude sfeer nu terug over deze plekken, en kunnen wij zonder veel ophef onze hobby (passie voor sommigen) voortzetten.

Hoe groot is rijksgrenssteen nr. 20?

[donderdag 30 augustus 2007]

Helaas moeten we ons voorgenomen reisje naar de patient in quarantaine even uitstellen. Want hij ligt op een afdeling waar geen spreekuur is. En de oppasser is erg streng.

Hij deelde ons mee dat het een paal is van ongeveer 180 (honderd tachtig!) centimeter lang. Wie had dat gedacht? Het is voer voor archeologen. Zoals ook wat er mogelijk onder heeft gelegen. Dat houden we voorlopig geheim.

Nu wat geschiedenis. Ik zie het al met een kop: "De oudste Grenssteen blijkt een lange paal te zijn".

Naar onze mening is die lengte als volgt verklaarbaar:

1) In de zeventiende eeuw waren daar enkele landweren. Dat staat in het (ons bekende) "Poces Verbael van de Grensscheydinge". Zelfs ewaren daar een paar wallen achter elkaar. Dat waren ondoordringbare begroeide wallen met grachten aan beide kanten. Die lagen op Bentheims grondgebied. Ver van de bewoonde wereld. Daar zal de paal op gestaan hebben en door steeds maar die wal op te hogen en de sloot uit te diepen (die steeds weer ondieper werd) kwam het grootste deel ondergronds. Dit is voor deze steen een (nieuwe) ontdekking ook en vooral voor “ons” historici een leuke verworvenheid!

2) Op oude kaarten o.a. van de militaire artsen, die te paard eind achttiende eeuw de omgeving verkenden in opdracht van de overheid, is dat goed te zien. Deze Hottinger Kaarten 1790-1800 zijn pas in druk uitgegeven. De noord-zuidwallen waren in militair opzicht belangrijk.

3) De grens is ook beschreven in het protocol van de Marke De Lutte, de oudste bekende en voornaamste marke. Anderen gingen daar om raad en advies. Net zoals bijvoorbeeld Enschede naar Deventer om advies ging. Jan Willem Racer (de advocaat in het gericht Oldenzaal enz, enz) heeft dit vastgelegd in zijn gedenkstukken (deel zeven, zeldzaam).
Tot zover de geschiedenis.

Nu is het onze taak af te wachten wat de burgemeester van Losser en zijn ambtgenoot van Bentheim (Burgermeister of Oberburgermeister?) er van maken. En dan maar de vinger aan de pols houden.

Dit is het for now.
Zojuist hoorde mijn vrouw op de NCRV (Radio 2) dat de steen terecht is, leuk he?
De VPRO had ook interesse.

Dick Taat.

Grenzstein 20 ist sichergestellt

Liebe Grenzfreunde,

Stadt Bentheim hat Stein 20 sichergestellt. Das freut uns. An Ort und Stelle war er in grozser Gefahr. Jetzt wollen wir mahl sehen wie es weiter geht.

Mit Grenzgrüsse,
Dick Taat

Weekend 1 september 2007

[1 september 2007]

Dagblad De Telegraaf heeft gisteren aandacht besteed aan de verloren gewaande grenssteen 20.
Wie heeft er nog een exemplaar van de krant voor ons?

Ook 'dé Weekendkrant Twente' van uitgeverij Wegener heeft vrijdag 31 augustus het goede nieuws gebracht.
Bij het stukje is een foto geplaatst (zonder bronvermelding) van Diwa die niet aan die krant is geleverd en waarvoor ook geen toestemming is verleend.

De 'Weekkrant voor Dinkelland' heeft deze week aandacht aan de verdwijning van nr. 20 besteed.
Ook deze krant hebben we nog niet in handen gehad.

Dick Taat is nog niet werkeloos. Hij moet morgen (zondag) komen opdraven in het VPRO radioprogramma OVT (Onvoltooid Verleden Tijd) op Radio 1. Tijdstip: 11.00 uur.

Hebben jullie nog ergens een artikeltje gezien, in een Nederlands of Duits blad? Meld dat dan even a.u.b.

Gp 20 komt weer terug

[8 oktober 2009]

Hoera! Goed nieuws!

Vanavond heb ik een telefoontje gekregen van het Kadaster uit Zwolle met het fantastische nieuws dat gs 20 bij De Lutte, eindelijk teruggeplaatst gaat worden. Deze steen was in de zomer van 2007 plotseling verdwenen en heeft toen het landelijke nieuws gehaald! Later bleek dat hij door de gemeente Bentheim veilig gesteld was.
De steen wordt een aantal meters verder van de oorspronkelijke locatie geplaatst, wel op de grenslijn, door het Duitse en Nederlandse kadaster.
Duitsland is zoals bekend, bezig met het laatste jaar van een drietal, waarin zij de zorg voor de grensstenen dragen. In het kader van de afronding hiervan wordt gs 20 dus dit jaar nog teruggeplaatst. Omdat de locatie iets verschoven is wordt dit d.m.v. een infobordje op de steen vermeld zoals we ook wel bij een aantal andere stenen aantreffen.
Men heeft van de oorspronkelijke plek afgezien i.v.m. het gevaar van beschadiging door met name uitrijdende vrachtauto's. Ik ben in elk geval blij dat hij weer op de grens komt te staan, en niet in een museum verdwijnt.

Harry van der Sleen.

Herplaatsing op 11 maart 2010

[28 februari 2010]

Ik kreeg vorige week het langverwachte en goede nieuws van het kadaster dat grenssteen 20 bij de Lutte teruggeplaatst zal worden. Dit zal gebeuren op 11 maart 2010. Helaas weet ik op dit moment nog niet het exacte tijdstip.
Deze steen was in de zomer van 2007 plotseling verdwenen en heeft toen het landelijke nieuws gehaald! Later bleek dat hij door de gemeente Bentheim veilig gesteld was.
De steen wordt een aantal meters verder van de oorspronkelijke locatie geplaatst, wel op de grenslijn, door het Duitse en Nederlandse kadaster. Omdat de locatie iets verschoven is wordt dit d.m.v. een infobordje op de steen vermeld zoals we ook wel bij een aantal andere stenen aantreffen.
Men heeft van de oorspronkelijke plek afgezien i.v.m. het gevaar van beschadiging door met name uitrijdende vrachtauto's. Ik ben in elk geval blij dat hij weer op de grens komt te staan, en niet in een museum verdwijnt.

Harry van der Sleen.


Eind goed, al goed

TC Tubantia 12 maart 2010


Grafschafter Nachrichten 16-03-2010