Het Drilandmuseum in Gronau

Ingang van het museum (Foto: Dick Waanders)

[4 november 2007]

e openingstijden van het Drilandmuseum zijn, voor Nederlandse begrippen, tamelijk ongebruikelijk. Het museum is op dinsdagochtend twee uur geopend, op vrijdagmiddag één uur en op zaterdag en zondag twee uur: van 16.00 - 18.00 uur.
Ik vind dat een prima tijd, maar Dick Taat kan niet wachten totdat het 4 uur is. We staan dan ook al om halfvier voor de imposante deur. Die zit nog potdicht en ook op bellen wordt niet gereageerd.
Omdat een afspraak maken per e-mail niet is gelukt, zijn we op de gok hier naartoe gereden. Dick veronderstelt dat we tevergeefs zijn gegaan en dat het museum niet meer open is.
De openingstijden op het bordje kloppen nog wel, en ik stel voor om rustig te wachten totdat het vier uur is.
Na een bezoekje aan een fotozaak en het bekijken van de nieuwste digitale camera's, gaan we weer naar de overkant van het plein en zien we nu het bord staan: Drilandmuseum. Dat bord stond er eerder nog niet, dus er is leven in de brouwerij.

Douanecontrolespandoek (Foto: Dick Waanders)

Het Drilandmuseum is gevestigd in het voormalige stadhuis van Gronau. Gronau is een plaats die in Duitsland ligt. Een beetje tenminste. De stad begint direct na de grens in Glanerbrug, Glane en Overdinkel. Alle drie Nederlandse plaatsen gaan naadloos over in Gronau.

De stad voelt niet zo typisch Duits aan als sommige andere Duitse plaatsen langs de grens, en ik heb me er altijd al wel thuis gevoeld. Dat daar ook een reden voor is, wist ik tot voor kort niet.
Gronau blijkt sterk beïnvloed te zijn door Nederland en oorspronkelijk ook een enclave geweest te zijn waar Nederlandse protestanten hun geloof konden belijden tijdens de godsdienstoorlogen in de 17e eeuw.

Een bekend bord (Foto: Dick Waanders)

Achter een affiche met de Duitse tekst: “Museumsführer jetzt auch in Niederländisch” ligt een stapel blauwige folders van het Drilandmuseum Gronau, en ik neem er een mee naar huis. Pas bij het schrijven van dit verslag zie ik dat de tekst van de folder in het Nederlands is. En ik zal niet flauw doen, het is redelijk goed Nederlands. Maar hoe moeilijk het is om een stukje Duits in goed Nederlands te vertalen, blijkt uit de volgende zinssneden:
“Het overgeblevene gedeelte...”, “...de historische en hedendaagse grensoverschreidende invloeden.”, “...de eerste vondsten menselijke nalatenschappen.”, “De vroegste sporen leiden tot het eerste begin van het ontstaan van Gronau.”
En het woord Museumsführer slaat dus misschien alleen op die folder en niet op een mens, hetgeen ik eerst dacht.

Douane-uniform (Foto: Dick Waanders)

In de folder staat ook te lezen: “De toenmalige Nederlandse invloed op cultuur, godsdienst en economie van deze stad bepalen ook de “rode draad” door de verdere tentoonstelling.”
Daarom is het een beetje vreemd dat er nergens uitleg in het Nederlands is. Er is alleen Nederlands te zien als dat toevallig zo te pas komt op borden, documenten en Nederlandse kaarten.
Want het museum heeft een aantal bijzondere en zeer oude originele kaarten. Van zowel Duitsland als Nederland.
Een groot deel van het museum is ingericht als vergaderruimte. Waarschijnlijk voor het “Heimatverein Gronau” dat ook het museum beheert. Maar rondom die vergaderruimte is er meer dan genoeg te zien dat ons interesseert.

In diverse open kamertjes, hoekjes en nissen zijn de museumstukken te vinden. Er is een grens- en douanekamer, een textielkamer, een wapenkamer en zo voorts.
Nederlandse fabrikanten hebben in Gronau textielfabrieken opgericht, en de neergang van de textielindustrie heeft er dan ook gelijksoortige sporen achtergelaten als in bijvoorbeeld Enschede.
Een bijzonderheid van het museum is de kopie van de in 1910 in Gronau ontdekte “slangenhalssaurier”.
Een andere bijzonderheid is de metershoge glazen wand waarin het ontstaan van hoogveen levensecht te bekijken valt.

Replica van de Drilandsteen (Foto: Dick Waanders)

Driland is het gebied ten noorden van Gronau waar drie landen elkaar treffen: Nederland en twee Duitse landen. Dat trefpunt noemt men het drielandenpunt, en het is gemarkeerd met de mooie en bijzondere, driezijdige, grenssteen 862/1.
Het museum heeft een replica van deze steen. De replica lijkt van gips gemaakt te zijn, en hij staat op een prominente plaats, geflankeerd door foto's van de originele steen en uitleg over de drie landen.

Plattegrond (Foto: Dick Waanders)

Ons eigenlijke doel van het bezoek aan dit museum, is de museumtuin. Dick Taat heeft ooit het genoegen gesmaakt om in die tuin te mogen rondkijken. Daar staan namelijk drie grensstenen, zomaar in de open lucht! Tijdens een tweede bezoek kreeg Dick nul op zijn request, hij mocht er niet meer in.
De museumdame van nu vliegt echter voor ons. In een mum van tijd trommelt ze twee andere dames op, waarvan er eentje in het bezit is van de sleutel die de stalen poort van de tuin voor ons kan openen.

Stenentuin (Foto: Dick Waanders)

De poort naar de piepkleine sprookjestuin (“Märchengarten”) naast het museum wordt ceremonieel voor ons geopend. Terwijl Dick nog een halve pagina van het gastenboek aan het vullen is (de enige verplichting om het museum te mogen betreden), ga ik met mijn camera in de aanslag naar de drie stenen toe.
De bereidwillige dame loopt achter mij aan, en ik vraag voor de zekerheid of ik wel mag fotograferen. Dat mag, zowel buiten als binnen.
De dame vraagt nog of ze soms voor de stenen moet gaan liggen. Beleefdheidhalve zeg ik dat de foto's dan beslist schöner zullen worden, maar inwendig denk ik dat het toch te koud is voor écht sexy foto's.

Gp 67 / 845 (Foto: Dick Waanders)

De obelisken steen met de inscripties 67 en 845 is een merkwaardige. Op de grens tussen het Aamsveen en Oikos staat er een met identieke opschriften. Ra ra, hoe kan dat? Zouden er twee van zijn geweest? En waar zou deze dan hebben gestaan?
Dick meent dat hem ooit verteld is dat deze drie stenen zijn afgevoerd bij het aanleggen van de N35, de verlengde A35.

Detail (Foto: Dick Waanders)

De twee andere stenen zitten vol met inscripties, van boven tot onder. Zulke drukke grensstenen hebben we nog niet eerder gezien.
Dick heeft de teksten zoveel mogelijk ontcijferd en genoteerd. Ik heb nog geen idee waar deze stenen voor hebben gediend. Hopelijk weet Dick het raadsel te ontsluieren.

Dick Taat hevig studerend (Foto: Dick Waanders)

Houdt Op de Grens in de gaten! Wie weet leest u hier de oplossing.