Het Aamsveen, na de brand (1)
[11 juni 2011]
Vier dagen later en een week na het begin van de brand, gaan wij kijken hoe het verbrande gebied er bij ligt. Afgaande op televisiebeelden en artikelen in de kranten, hebben we vooraf visioenen van een totaal zwartgeblakerde en onherbergzame kale vlakte. Zonder groen, zonder fluitende vogels, zonder kikkers, zonder vlinders, zonder libellen, zonder enig leven dus.
We komen vooral kijken hoe de imposante grensstenen op hun hoge sokkels er aan toe zijn. Gp 845-A zien we al op grote afstand staan. Als we van een “voordeel” mogen spreken, dan is het dat we nu een prima overzicht over het Aamsveen hebben. Gewoonlijk in deze tijd van het jaar is er nauwelijks een doorkomen aan vanwege de manshoge varens en struiken.
Minder geluk hebben de ouders van deze eieren gehad, het nest op de grond is uitgebrand en de geplande gezinsuitbreiding zal moeten wachten. Gelukkig zien we tijdens onze wandeling nergens dode dieren liggen. Wat we wél zien zijn de vele gaten en holen van dieren zoals muizen, ratten en konijnen. Die zullen wellicht niet allemaal een goed heenkomen hebben kunnen vinden.
Gp 845-B met de mooie gestileerde inscripties staat er als vanouds bij. De struiken en boompjes zijn bruin verkleurd, en duidelijk is te zien dat het Duitse gebied erachter hevig heeft gebrand. De Duitse brandweer heeft trouwens veel meer moeite gehad met het blussen en is ook nog langer bezig geweest om het onder controle te krijgen.
Dit hoog gelegen grenspaadje is - ook weer als door een wonder - nog steeds goed begaanbaar. Terwijl de brand links en rechts heeft gewoed.
De twee hagelnieuwe, onnatuurlijke en ontsierende borden - ze zijn van grote afstand te zien en ze schitteren in de zon - zijn met een kleine betonnen sokkel in de verbrande grond geplant.
Kennelijk zijn ze in grote haast gemaakt, want er staat een spelfout op: “Natuschutzgebiet” in de bovenste groene rand. Het rechterbord wijst in de richting van gp 845-A, in de richting van Nederland. En dat is onlogisch, want het pad tussen 845-A en 845-B lijkt zich op Nederlandse grond te bevinden.
Het linkerbord staat op een nóg vreemdere plek. Het staat wél naar de Duitse kant van de grens gericht, maar op een zodanige plek dat het nooit door iemand gezien zal worden. Of het zou moeten zijn dat men verwacht - of afgesproken heeft met Nederland - dat er een nieuw pad komt, dat óm de driehoek heen loopt.
We gaan verder naar gp 845, die op een mini-heuveltje staat en vaak omringd is door struiken en takken. Het vuur is erg dichtbij gekomen, maar de steen zelf lijkt niet veel schade te hebben opgelopen.
De zwarte plekken in de witte verf zijn al oud, en de halfverbrande boompjes bieden een kleurrijke aanblik.
We dalen af naar een lager gelegen bosperceel met jonge boompjes, en zien dat de brand ook hier niet aan is voorbijgegaan. Grenspaal 844-P moet zich hier ergens bevinden, maar doordat er weinig zonlicht doordringt valt hij niet snel op. Als we besluiten om iets meer naar links te gaan kijken, blijken we er al pal voor te staan.
We gaan nog even terug naar het begin van onze tocht, als we de kijkhut met verbazing aanschouwen. Op televisie hadden we al gezien dat de hut er niet meer uitziet zoals we hem kennen. Maar zo'n radicale verandering aan alle zijden verbaast ons toch. In eerste instantie denken we aan vandalisme, de planken zijn er niet lang geleden met geweld uit getrokken. Bij nadere beschouwing van de foto's komen we tot de conclusie dat het ook het werk van de brandweer geweest kan zijn. Aan alle kanten
van de hut heeft de brand gewoed, en vanuit de gemaakte openingen kon de brandweer makkelijker de omgeving natspuiten.
Op deze foto is goed te zien hoe groen het pad hier naartoe er uitziet. Wat nog verbazingwekkender is, is dat we de vogels volop horen fluiten en kwetteren, dat we vlinders en libellen zien, dat we sprinkhanen horen tikken en dat we zelfs kikkers horen en zien in de plassen langs het pad. Ook laat de natuur zien over welke veerkracht ze beschikt, in sommige gebieden schiet het jonge groene gras als het ware zichtbaar uit de verbrande aarde, evenals nieuwe jonge varens. Het zal echt niet lang meer duren voordat de sporen van de brand zijn uitgewist.
Vanaf gp 844-P lopen we rechtstreeks naar ons beginpunt, en zien we dat de brandweer zich een weg heeft gebaand door weilanden en struiken. Men heeft er afrasteringen voor moeten verwijderen en bomen moeten kappen, om zo dicht mogelijk bij het vuur te kunnen komen met de zware blusauto's. Op sommige plekken zijn die duidelijk in de modder vast komen te zitten, zoals op de foto is te zien. Leven in de chaos
De chaos na de brand.
Een libel op verbrande bladeren.
Een bruine kikker tussen de rommel.
Jonge varens en nieuwe grassprieten schieten omhoog uit de verbrande aarde. |
p vrijdagochtend 3 juni 2011 ontstaat er brand in het kurkdroge veengebied Het Aamsveen bij Enschede. Het heeft wekenlang niet geregend en er staat een harde wind, zodat het vuur zich razendsnel kan verspreiden. De enorme brand in het grensoverschrijdende en ontoegankelijke moerasgebied haalt alle media in Nederland en Duitsland. En vele honderden brandweermensen aan beide kanten van de grens zijn dagenlang druk met
de bestrijding van het vuur. Mede dankzij de inzet van een blushelicopter die in totaal zo'n 250.000 liter bluswater over de brand uitstort, en de regen die zondag en maandag valt, raakt de brand uiteindelijk onder controle. De Nederlandse brandweer kan zich dan pas, op de vierde blusdag, terugtrekken.
