Manderveen - Beltweg

(Foto: Dick Waanders)

Ook al zijn er in Nederland geen echt afgelegen gebieden meer, en ligt het dorpje Manderveen niet ver van een stad als Almelo, toch krijgen we hier nog een beetje het geïsoleerde gevoel van een ondoordringbaar moerasgebied zoals dat er honderden jaren geleden moet hebben uitgezien.
Er is in de omgeving geen enkele verwijzing naar een grensovergang of Duitsland. Vroeger was dit ook een zogenaamde ‘groene grensovergang’, waar alleen lokale boeren en andere omwonenden de grens mochten oversteken. En gelet op de voormalige Duitse douanewoningen werden dit soort overgangen streng bewaakt.

(Foto: Dick Waanders)

Tijdens eerdere bezoeken zochten we tevergeefs naar grenssteen 92-I, maar nu lopen we er recht op af. Dat we hem eerder niet zagen is geen wonder, want het substeentje zit zo diep in de grond, dat hij al snel door gras overwoekerd raakt.

(Foto: Dick Waanders)

Met wat graven met blote handen en stampen met de voeten, krijgen we het nummerplaatje weer in beeld. Daardoor weten we zeker dat het om de grenspaal gaat. Hij staat precies boven de duiker die de sloot aan weerszijden met elkaar verbindt, en we vermoeden dat er vroeger een bruggetje geweest is met aan beiden kanten van de sloot een grenspaal.

(Foto: Dick Waanders)

Vanaf deze kant is de steen nog net zichtbaar, en is te zien dat hij boven de duiker staat. Naast de lantaarnpaal (zonder armatuur) staat nog een ouderwetse metalen paal geschilderd in de kleuren van de Duitse vlag: zwart, rood en geel.

(Foto: Dick Waanders)

De doorgang is net breed genoeg voor personenauto's en bestelwagens.

(Foto: Dick Waanders)

De Duitse douanewoningen worden nu bewoond door twee Nederlandse gezinnen en een Duitse familie in het midden.

(Foto: Dick Waanders)

Deze mast, geschilderd in twee kleuren van de Duitse vlag, en met de vlaggen van Duitsland en Nederland in top, is uniek.

(Foto: Dick Waanders)

De grenssloot in zuidelijke richting. De grens loopt precies door het midden ervan.

(Foto: Dick Waanders)

Een “asfalt/klinkerbotsing”, Nederlands asfalt en Duitse stenen.

(Foto: Dick Waanders)

Dit moeten restanten zijn van de rood-witte slagboom die vroeger de overgang afsloot.

(Foto: Dick Waanders)

Als we de sloot in zuidelijke richting volgen, dan treffen we al snel het grenspaalduo 92 aan. Deze staat aan Nederlandse zijde.

(Foto: Dick Waanders)

Er staat een merkwaardige kleine steen met de letters WdR naast. De bedoeling ervan kennen we niet.

(Foto: Dick Waanders)

Deze nr. 92 staat aan de Duitse kant van de sloot. Door hun hoogte vallen ze beter op dan 92-I.

(Foto: Dick Waanders)

De reden van het tweetal is op deze foto zichtbaar: er zit een bocht in de grens.

(Foto: Dick Waanders)

De namen Manderveen en het Duitse Getelomoor wijzen erop dat dit ooit een moeilijk toegankelijk veen- en moerasgebied is geweest. Hoe men daar dan een preciese grenslijn door heeft weten te trekken en te markeren met grenspalen, is nog een beetje een raadsel.

[25 februari 2012]