Twistveen 1

840-H (oud)In mei van 2003 jaar waren we voor de tweede maal op pad om grensstenen te zoeken, en we kwamen daarbij deze steen met onduidelijke opschriften en zónder nummerplaatje tegen op de splitsing van de Arendsweg en de Zuidergrensweg.

Na mei zijn we hier nog enkele malen geweest, en mede dankzij de hulp van Jacob Bijlstra en Harry van der Sleen zijn we wat wijzer geworden over zowel de Arendsweg met zijn bijzondere gebouwen, als deze steen.
Op de Arendsweg liep ooit de lokale spoorlijn van Enschede-Zuid naar Ahaus, en de aparte en buitenlands aandoende gebouwen die er nog altijd staan, hebben met die spoorlijn te maken.
Over de steen zijn we te weten gekomen dat het de oude 33-A is en dat hij in de huidige serie het nummerplaatje 840-H zou moeten hebben. Dat plaatje is er echter geruime tijd geleden afgeraakt, en het lijkt dat er tegenwoordig niet meer naar de grenspalen wordt omgekeken.
Ik zeg: lijkt, want het is niet zo. Kijk maar eens naar deze foto:

840-H Opnieuw voorzien van nummerplaatje!Het plaatje met nummer 840-H zit er weer op!
Jarenlang zijn de grensstenen niet meer onderhouden, en kort nadat wij er aandacht aan hebben besteed worden ze weer in volle glorie hersteld.
Het is ook niet alleen déze steen die aandacht heeft gekregen, maar alle stenen in de gemeente Enschede die we vandaag bezoeken.

We lopen vandaag vanaf de rand van het Witte Veen een heel eind in de richting van de Knalhutte.
Steen 840-A, die achter een bosje langs de Twistveenweg staat, hebben we al eerder getraceerd.
840-B en 840-C vinden we nu zonder veel moeite. Het zijn flink uit de kluiten gewassen stenen en we fotograferen ze van alle mogelijke kanten.
We hebben nieuwere en geavanceerdere digitale camera's bij ons en de foto's mogen er dan ook zijn. Voor deze internetpagina's moeten we helaas de kwaliteit drastisch verlagen.

840-D voormalige markesteen met grote kogelgaten

De voormalige markesteen uit 1747 staat precies op de grens van Haaksbergen en Enschede. Het is misschien de enige markesteen die ook op de grens met Duitsland staat, en die later een andere functie heeft gekregen (dienst doen als 840-D).
Aan de grote kogelgaten is niks gedaan, maar de steen lijkt pas schoongemaakt te zijn en de ingegraveerde letters en cijfers zijn zwart gemaakt. Tijdens onze vorige bezoeken konden we maar nauwelijks ontcijferen wat er op stond.
Inmiddels hebben we wel een idee wie er hier bezig geweest zijn. Het moeten de twee mannen van de Historische Vereniging Hardenberg geweest zijn.
In hun fotoboeken met prachtige foto's van grensstenen is te zien hoe zij grensstenen eerst opmaken als waren het fotomodellen. Ze poetsen ze op en ze zijn in de weer met viltstiften om de opschriften duidelijker te maken.
Hopelijk regenen de stenen weer gauw schoon, want wij houden niet zo van opgedirkte stenen, wij zetten ze liever in hun ongerepte staat op de foto.

Als we hier een poosje bezig zijn, stopt er een niet al te nieuwe personenauto en stapt er een man in boerenkiel en met een wit hoedje op zijn hoofd uit. Hij vraagt of we soms iets zoeken.
Boer BerenbroekWe zeggen dat we het al gevonden hebben, en zo raken we aan de praat.
De boer is eigenaar van de landerijen aan beide zijden van de grens en hij heeft nog meer land in de buurt van de Knalhutte.
Dat komt erg mooi uit, we vragen meteen of we over zijn land verder mogen lopen naar de volgende grensstenen en naar een houten huisje op palen.
De spraakzame man geeft direct toestemming en vertelt ons verder wetenswaardigheden over de grens en de markesteen.
Bezwaar tegen een fotosessie heeft hij evenmin en hij wil ook wel op internet geplaatst worden. Ik vertel erbij dat hij dan vast wereldberoemd wordt.
“O, je kent mij?” vraagt hij verbaasd.
Als ik dat met een vraagteken ontken, zegt hij: “Maar je noemt toch mijn naam!”
Ik leg uit dat ik “wereldberoemd” heb gezegd, waarop hij zegt dat hij dacht dat ik “Berenbroek”zei.

Steen 840-E is niet zo erg hoog en hij staat op een minder toegankelijk plekje dan zijn voorganger. Vanaf het weiland waarlangs we lopen, kunnen we hem wel zien maar niet direct bereiken. Door het hoogteverschil tussen Nederland en Duitsland moeten we een paar meter omhoog klauteren en struiken en brandnetels zien te vermijden. We komen zo bij een aardig verstopt meertje en kunnen de steen met enige moeite goed vastleggen.

Voor steen 840-F zouden we een omweg moeten maken via de openbare weg, zo is ons gezegd, maar we zijn eigenwijs en proberen de route door de weilanden voort te zetten. Na een paar aanvallen van een kudde dolenthousiaste koeien afgeslagen te hebben, lopen we tussen twee weilanden en onder een grote boomhut door en belanden we in een heel klein bosje. En daar treffen we zowaar een smal paadje aan. Langs dat paadje staat 840-F.
Ondanks de felle zon die door de takken heen onze steen bestraalt, lukt het om mooie foto's te maken.

Aan het eind van het bospaadje is het pad afgesloten met schrikdraad, maar we weten ons er onderdoor te wurmen zonder schade op te lopen. Direct daarna aan de rechterkant staat 840-G, die we al enkele malen eerder op de foto hebben gezet. De steen is nog steeds omwonden met gekleurd touw.
De laatste keer was het brede pad hier onbegaanbaar door een omgewaaide boom, maar de weg is nu weer helemaal vrij.
Maar niet vrij toegankelijk, want vanaf de Arendsweg zien we weer de verbodsborden staan, die ongewenste bezoekers moeten weren.

Na ons verbaasd te hebben over het nieuwe nummerplaatje op 840-H, gaan we op zoek naar de eigenaar van de Zuidergrensweg. De mevrouw die op de hoek van de Zuidergrensweg haar was aan het ophangen is, verwijst ons naar een familielid die een stuk verderop woont.