Kloosterhaar

Honderd is een mooi rond getal om mee te stoppen. Maar grensstenen zijn zo boeiend gebleken, dat we de grens van paal 100 wel zullen overschrijden. Bovendien is paal 100 niet aan het einde van de provincie Overijssel. En zelfs als we klaar zijn met Overijssel, dan zijn er nog meer provincies met interessante grenzen.

Eerder is de zoektocht naar paal 100 mislukt, zal het deze keer wťl lukken om hem te vinden?
Vanuit Kloosterhaar passeren we een aantal enorme waterplassen, die we helaas niet van nabij kunnen bekijken omdat ze het gevolg zijn van zandafgravingen die gevaar kunnen opleveren voor potentiŽle zwemmers en zo.

Balderhaar (aw)Het onverharde deel van de Balderhaarweg is inmiddels wat verhard en het is verbazingwekkend om te zien hoe veel bestelauto's de twee meter brede grenshorde weten te nemen, hoewel vrachtverkeer hier verboden is.

103 NL (aw)Grenssteen nummer 103 (van 1548!) staat een meter of twee voor de smalle overgang, ingeklemd tussen een nieuw reflectorpaaltje en de afrastering van het weiland ernaast. Op het wit-zwarte paaltje staat een telefoon afgebeeld. Op foto's van een paar jaar geleden lijkt de paal helemaal vrij te staan in het veld, en volgens informatie elders op internet moeten er ettelijke subpalen 103 her en der op een boerenerf staan.
103 Duitse zijde (aw)Daar zullen we dan later nog eens naar zoeken. Nu gaan we eerst via Duitsland proberen de lagere nummers tot aan 100 te vinden.
Het zandpad op de kaart, dat direct na de grens zou moeten lopen, is niet te vinden. Dan rijden we een eindje om via verharde wegen, totdat we bij een onverhard wegdeel nabij de grens komen. Tegengehouden door diepe plassen water, zetten we de auto stil en stappen we uit.

Douanehuisje (aw)"Kijk daar eens!"
Goed verscholen tussen het groen staat daar op hoge poten een houten huisje, met een dakje erboven en een houten ladder ernaast. Er is zelfs nog een soort ballustrade voor de ingang. Aan vier zijden is er een klein raampje of kijkopening.
Toen we dit soort bouwsels voor het eerst zagen, dachten we nog dat het misschien vogelkijkhuisjes konden zijn.
Maar omdat we ze alleen tegenkomen langs de grens, en altijd op korte afstand daarvan aan Duitse zijde, zijn we ervan overtuigd dat het douanehuisjes zijn om smokkelaars te betrappen.
Ik probeer nog even om de ladder op te klimmen - het geheel ziet er nog redelijk degelijk uit - maar waag toch liever mijn leven niet. Straks lig ik nog in een Duits ziekenhuis.

Lopend gaan we naar een punt waar de grens moet lopen, volgens ons. Tussen paal 103 en waar we nu staan is een afgerasterd gebied waar gegraven wordt of andere werkzaamheden plaatsvinden. We kunnen dat gebied niet betreden, en paal 102 vinden we uiteindelijk dan ook niet. Volgens de historiekamer van Hardenberg zou paal 102 een bijzonder oude paal moeten zijn.

Om de auto diepe plassen water en modder te besparen, rijden we eerst terug en vervolgens via de volgende verharde weg weer naar de grens. Daar valt ons een grote, hoge omheining op van zandafgravingen in Nederland. Aan het gaas hangen grote borden met de tekst "Verboden Toegang" en "Gevaarlijk" etc. Er is geen woord Duits bij, terwijl de borden alleen vanuit Duitsland te zien zijn.
Pal achter de plek waar we de auto neerzetten, helemaal verstopt onder struikgewas, zien we grenspaal nr. 100-III. Wat een toeval dat we daar kijken, maar als dat zo verder gaat, wordt het moeilijk om de andere te vinden. We zitten in elk geval in de honderd-serie, dat is veelbelovend.

100-II (aw)En vinden we de nummers 100-II en 100-I? Wis en waarachtig. Ze staan weliswaar aan de andere kant van een diepe sloot en soms in tamelijk dicht bos, maar we weten ze te spotten. Het zijn dezelfde kleine dingetjes als 100-III. Die vallen met zijn drieŽn dus niet uit de toon.

Vůůr 100-I zou dus het zo gezochte object 100 moeten staan. Daarvan verwachten we toch wel iets spectaculairs.
En dan komen we aan bij de twee mooie oude bruggetjes waar geen weg overheen loopt. Daar waren we al eens! Toen kwamen we van de andere kant en vonden we 100 niet. Net als toen heb ik sterk het gevoel dat hier de plek is waar hij moet staan, of gestaan hebben. Zoeken, zoeken en zoeken. We roepen hem zelfs, maar er komt geen respons.

Jammer, geen grenssteen 100 gevonden.
Zullen we nog verder gaan? Dan moeten we langs de slootkant hobbelen. Er dient niemand een bezwaarschrift in, dus we doen het.
"Wat zou dat zijn, daar aan de overkant van de sloot?"
Tussen een stapel takken zien we iets vierkants, maar of het steen is of niet is niet te onderscheiden. Op de terugweg kunnen we daar misschien nog even kijken.

In een donker stuk bos passeren we weer paal 99-II en vervolgens het tandem 99-I en 99-I. Die hebben tenminste nog wat aanspraak aan elkaar.
Paal 99 staat in een knik van de grens, en door sommigen wordt dit punt ook als een drielandenpunt beschouwd. Twente, Salland en het Grafschaft Bentheim zouden hier aan elkaar grenzen. Iets verderop zou een grote steen moeten staan die de grens tussen Salland en Twente aangeeft. Die hebben we nog niet gevonden, dus of dat klopt kan ik niet bevestigen.

Inmiddels lopen we weer op het kilometers lange en rechte commiezenpad, en we overleggen of we dezelfde weg terug zullen gaan of dat we het hele pad nog een keer zullen aflopen om vervolgens in Langeveen de grens over te steken en met een boog weer terug te gaan naar ons uitgangspunt. We besluiten tot het laatste. Dan kunnen we mooi ook de grensstenen 98 en 97 nog even beter fotografisch vastleggen.
Als we paal 98 uitgebreid hebben beflitst en verder lopen, schrikken we op van een hevig kabaal in de struiken. Op korte afstand van ons maakt er zich een gote ree los uit zijn beschutting en zet het op een lopen. Vermoedelijk is het een mama-ree en heeft ze daar een baby-ree zitten. We gaan niet op onderzoek uit, we zullen moeder en kind hun rust weer teruggeven.

ANWB-paddestoel (aw)Direct na de grensovergang hebben de Duitsers een mooie, grote en overdekte pick-nick-plaats gemaakt. Beetje luxueus, gezien de weinige passanten die er hier voorbij komen.
Omdat het een beetje tocht onder het dak, blijven we er niet lang uitrusten.
Bij het eerste kruispunt zien we een ANWB-paddestoel in twee talen. Dat is tegelijk komisch en aandoenlijk, tussen folgen en volgen zit immers weinig verschil.
Wij doen weer dwars en gaan naar links. Zo hopen we weer langszij de grens te komen. We negeren geen verbods- of andere borden, maar we zien aan het begin van de weg wel een bewegingsmelder op een paal staan. Of onze bewegingen ergens gemeld zijn, ervaren we echter niet. De weg loopt langs enkele boerenschuren (die er on-Duits slordig uitzien) en wordt al snel onverhard. Na een wandeling langs de randen van twee akkers komen we weer bij de grens aan. Nog een stukje langs de sloot, en dan zijn we weer bij de twee nutteloze bruggetjes en het punt waar we grenssteen 100 hadden verwacht.

Piketpaaltje 100 (aw)"Zullen we nog even aan de andere kant van de sloot kijken?"
"O ja, dat waren we al weer vergeten!"
We zouden immers nog even kijken wat dat vierkants is dat we onder een stapel takken zagen. Via een akker op Nederlands gebied, komen we bij de stapel snoeihout aan. Het vierkant dat we vanaf de andere kant van de sloot zagen, is een enorm stuk steen. Het zou een sokkel van een grenssteen geweest kunnen zijn, of de steen zelf die op zijn kant ligt.
"Kijk nou toch!" Dan zien we het kleine ronde piketpaaltje in de grond zitten, met nog net zichtbaar een nummerplaatje eromheen gevouwen: 100. Dit is grenssteen 100, of dit zou grenssteen 100 moeten zijn!
Bij nader onderzoek, dat erg bemoeilijkt wordt door de vele takken, zien we tientallen grote en kleine brokken steen. Direct achter het paaltje ligt het grote vierkant dat we vanaf de andere kant van de sloot zagen liggen. Het zou de sokkel kunnen zijn geweest.100 in stukken (aw)

Grenspaal 100 is wederom in stukken gehakt!
Al in 1871 is de steen, die toen midden in de sloot stond, eens moedwillig vernield. Door de slechte toegankelijkheid van het gebied heeft het destijds erg lang geduurd, voordat hij weer opgericht kon worden.
Maar ook in de vorige eeuw is de steen dus ten prooi gevallen aan vandalen of mensen met een wrok tegen paal 100.
Wat zou er hier toch aan de hand zijn?
Wat ons betreft zouden we erop willen aandringen dat steen 100 weer in originele staat wordt hersteld! Eventueel iets verder noordelijk, zodat hij beter bereikbaar is.

Klik op de afbeelding voor een vergroting