Haaksbergerveen

e beginnen deze dag weer bij het z.g. drielandenpunt Overijssel, Gelderland en Münsterland. Daar zijn we al eerder geweest, maar we proberen nu wat betere foto's te maken. Als we via een Duitse akker en een weiland - waar we opniew drie herten uit hun slaap halen - naar een verhard weggetje lopen, worden we opgewacht door een jonge Duitse boer in een trekker. Hij vraagt ons vriendelijk wat we daar doen. Door te verwijzen naar een eerder bezoek en het gesprek met de oude mevrouw van de naastgelegen boerderij, redden we er ons uit. Maar het moet niet te vaak gebeuren, vindt de man. En daar heeft hij gelijk in.

Gp 832-A (Foto: Dick Waanders)

Na een tiental meters, en na een vlonder over de sloot, zijn we weer in ons vertrouwde vaderland. Er loopt een mooi paadje langs de grens. Kennelijk zijn dat soort paadjes allemaal commiezenpaden geweest, dienende om de grens te controleren in oertijden (de vorige eeuw!).
De sloot die er nu loopt, is er misschien niet altijd geweest, en hij is recentelijk ook nog eens uitgediept en verbreed.

Gp 832-A sokkel (Foto Dick Waanders)

De eerste steen die we ontmoeten staat aan 'onze' kant van de sloot en bezit een grote sokkel, die ooit onzichtbaar geweest moet zijn, maar die nu deels bloot ligt.
Op de Duitse kant van de steen staat een grote M, N=2, 1773 en 832. Merk op dat deze palen een wit vlak aan de onderzijde hebben. De meeste palen zijn wit aan de bovenkant.
Het metalen plaatje merkt de steen aan als 832-A. Aan de Nederlandse kant staat alleen een grote O. Door de laaghangende zon is die kant niet goed te fotograferen. Alle stenen in het Haaksbergerveen hebben als nummer 832 en een letter, maar vanaf het drielandenpunt begint er ook een tweede nummering, aangegeven door N=1 etc.

Gp 832-B (Foto: Dick Waanders)

Dan komen we aan bij GP 832-B.
Jaren geleden schreven we al: “Bij het uitdiepen van de sloot is deze grenssteen fors beschadigd. Bovendien is de sokkel deels komen bloot te liggen en dreigt de hele steen zo nog eens in de sloot te tuimelen. Haaksbergen, doe er iets aan!”
Haaksbergen, het Nederlandse kadaster, het Duitse kadaster, de Lionsclub (die de steen geadopteerd heeft) of wie dan ook, géén van de instanties heeft er iets aan gedaan!
Met als resultaat een lange lijdensweg voor deze majestueuze steen, uiteindelijk resulterend in dit plaatje gemaakt in 2006. Alleen wat bakstenen van de sokkel zijn nog aanwezig.
In een apart artikel zullen we het onttakelingsproces van 832-B nog eens goed laten zien.

Gp 832-E (Foto: Dick Waanders)

Eén van de eerste grenspalen die we ooit hebben gefotografeerd, staat eenzaam op een piepklein eilandje in het Haaksbergerveen. Toen we er waren, was het water stijfbevroren en hadden we er zo naartoe kunnen glijden. Onze interesse in grenspalen was toen helaas nog niet sterk genoeg om dat te doen. Daarom hebben we jarenlang niet geweten welk nummer de paal heeft.
De tweede keer dat we hier zijn is het voorjaar, en door de bladeren aan de bomen en struiken kunnen we nog minder van de paal zien. Ook nu kunnen we geen nummer zien vanaf het paadje dat er langs loopt.
Pas als we camera's met telelenzen krijgen, kunnen we met moeite ontwaren hoe deze heet. Het is 832-E.
Dat betekent dat we 832-C en 832-D gemist hebben, en ook diverse zoektochten daarna leveren deze nummers niet op. Ze moeten weggehaald zijn of in het moeras gezakt.

Tegen het eind van januari 2006 blijkt dat de globale opwarming van de aarde hier nog niet voor grote rampen heeft gezorgd. Want al het water is zo verstijfd van de kou, dat ik er makkelijk overheen kan lopen om de eilandbewoner te bezoeken.

Water rond gp 832-E (Foto: Dick Waanders)

De takken en struiken in het ijs zorgen niet voor grote problemen, er begint niets te kraken en de overtocht van een paar meter duurt nog geen vijf minuten.
Gelukkig ben ik hier nu alleen, want het is echt een eenpersoons eilandje. En er zijn geen goede posities te vinden voor het fotograferen. Toch krijg ik alle facetten van de steen goed op de foto.

Gp 832-E (Foto: Dick Waanders)

De Overijsselse kant.

Gp 832-E (Foto: Dick Waanders)

De M van Münster.

Gp 832-F (Foto: Dick Waanders)

De volgende steen, 832-F, is niet volledig omringd door water maar ook weer niet eenvoudig te benaderen door de bescherming van de natuur.

Gp 832-F (Foto: Dick Waanders)

Toch krijgen we hem redelijk scherp in het vizier. En omdat het een kleine granieten steen is, doen we er niet meer moeite voor.
Eind 2006 merken we dat deze steen niet meer op een fatsoenlijk manier te vinden is, omdat men het (onofficiële) paadje helemaal heeft volgegooid met takken. Dat wordt nog een hele klus voor nieuwe grenspalenzoekers.

Ook het officiële, mooie droge pad wordt hierna minder mooi en minder droog. We redden het niet om het vlekkeloos af te leggen. Gelukkig staat er aan het eind meteen ook een bank, zodat we onze kletsnatte sokken kunnen uitwringen.
Maar het ergste moet nog komen.
Als we bij een van de vier parkeerplaatsen rondom het veen aankomen, dan kunnen we rechtdoor een doodlopende weg in naar een boerderij en linksaf het veen uit.
Wij besluiten om het veen weer in te lopen, in de hoop de grens terug te vinden. We belanden in een lager gelegen veld, en dat gaat aanvankelijk goed. Het is wel even ploegen door het hoge gras, maar het wordt pas echt spitsroeden lopen als de grond steeds drassiger begint te worden. Het lukt ons om weer op een soort dijkje te komen, maar niet met droge voeten.

Gp 832-J in the water (Foto: © Dick Waanders)

In het volgende hoofdstuk, Siberië, leest u hoe het ons die dag verder vergaat.
Omdat we nu geen grensstenen meer vinden hier, proberen we het op een ander tijdstip en vanuit een andere richting nogmaals.
Het wordt weer een drassige bedoening, en hoe verder we komen hoe natter het wordt. Het geluk is met ons, want na enig zoeken lopen we recht naar een grenspaal toe. Het is 832-J.
Nadat we ons als apen hangend aan takken over een slootje geslingerd hebben, komen we tot de conclusie dat we op hetzelfde dijkje staan als waar we eerder met kletsnatte voeten stonden.
Waarschijnlijk waren we toen te uitgeput om deze steen op te merken.

Gp 832-J (Foto © Dick Waanders)

We zijn happy met deze mooie steen, maar tegelijk zorgelijk dat we er nog twee missen, 832-G en 832-H. Samen met 832-C en 832-D ontbreken er nu 4 stuks in onze collectie van het Haaksbergerveen. En die vier zullen we waarschijnlijk ook nooit meer vinden, gezien de ontoegankelijkheid van het gebied.

Gp 832-K (Foto © Dick Waanders)

De volgende, 832-K, vinden we in een bossig, drassig, donkerig en mysterig deel van het veen. De steen is jammergenoeg een eenvoudige granieten steen.
Nadat we ons door het bos gewurmd hebben, en de richting zijn kwijtgeraakt, moeten we nog een hoger gelegen bramenbosje doorkruisen, en dan kijken we neder op meters lager gelegen weilanden en zien we langs een slootje en nabij een stel bruin-witte koeien 833 staan. Het opvallende van deze steen is dat 833 in kleinere cijfers in de zijkant gegraveerd is.

Gp 833 (© Dick Waanders)

De grens loopt voorts dwars door een nog kale en netjes aangeharkte akker. Omdat er ook een boerderij staat die uitzicht heeft op de akker, besluiten we om maar niet rechtstreeks naar de volgende steen te lopen.