Glanerbrug (1)

845-U (Foto: Dick Waanders)

Steen 845-U heeft het gebruikelijke metalen plaatje aan één zijde. Verder staan er nog twee nummers op de andere zijde: 845 en het lage nummer 67. De zeven is opvallend sierlijk gegraveerd. De twee nummers staan aan dezelfde kant van de steen. De steen heeft geen geschilderd wit gedeelte aan de boven- of de onderkant, zoals voorgaande stenen, en er staat ook verder niets op geschilderd.
Opvallend is dat er geen enkele aanduiding op staat over het land of de streek. Zo is ook niet duidelijk welke kant Nederland en welke kant Duitsland is. Er is ook altijd wat!
Aan het nummer 845 is te zien dat de steen nog bij de Aaamsveen serie hoort. Het veengebied zelf is hier al lang geleden drooggelegd.

845-U (dw)

Omdat het zulke indrukwekkende en hoge stenen zijn, hier nog een foto van 845-U. Het achterland dat u ziet is Duitsland, mocht het u interesseren.

We hadden de indruk dat er bij de aanleg van de N35 een flink aantal stenen waren gesneuveld. Maar uiteindelijk zijn we er maar drie kwijt en hebben we er één nieuwe bijgekregen.
En die drie niet-gevondene hebben niet op de plek van de weg gestaan, dus daar kan het niet aan liggen.

Steen 845-U staat zodanig, dat te zien is dat de grens hier een knik maakt in noordelijke richting. De volgende steen, die we van een afstandje al door de bomen zagen oprijzen, staat op korte afstand om die knik te bevestigen. Hij staat ook nog eens hoog op een sokkel, dus moeten we tegen hem opkijken. Het is lastig om hem van meerdere kanten te fotograferen, hij staat tegen het prikkeldraad van een lager gelegen weiland aan, en het risico bestaat om in het weiland te vallen als we niet oppassen. Steen 845-V heeft ook weer een tweede nummer: 68.

Steen 845-W (69) staat ook weer op enkele tientallen meters afstand. Mogelijk knikt de grens hier ook licht. Door het hoge struikgewas is deze eveneens moeilijk benaderbaar.

De volgende, 845-X (70), is wederom niet ver weg, maar we moeten ervoor door een akker lopen. De steen zelf staat in een Nederlands weiland met vervaarlijk kijkende Limousines (runderen). De sokkel steekt hoog boven de grond uit, en vandalen (of een verliefd paartje) hebben er op primitieve wijze namen en data ingekrast.

De laatste nieuwe steen die we vandaag ontdekken staat op zichtafstand van de vorige. Waarom ze hier zo frequent staan is niet geheel duidelijk. Alle vijf stenen zijn van dezelfde makelij en hebben dezelfde soort graveringen. Steen 845-Y staat bijna aan de rand van de nieuwe, ecologische wijk Oikos. Die wijk hoort bij Enschede, maar ligt dicht bij Glanerbrug en Gronau.
Deze steen heeft iets opvallends: de ingegraveerde nummers staan aan de andere kant dan bij de vorige vier stenen.

Fietsbrug over de N35 (dw)Op de terugweg maken we foto's van de fiets- en loopbrug over de N35, en we hebben er een ontmoeting met spelende tieners die geen woord Nederlands spreken. Dat maakt duidelijk dat de grens geen fysieke barriére meer is, maar nog wel een andere kloof vormt.
De brug heeft aan beide zijden een blauw perspex bord in het midden, met erop de twaalf Euregiosterren.
De vrachtautochauffeurs toeteren luid als ze ons bezig zien.

Euregiosterrenbord (dw)Als we weer bij de grensovergang in het fietspad zijn, dan komt er net een vrouw haar twee honden - één hevig keffertje en één heel rustige hazewind - uitlaten. De vrouw blijkt te wonen in de Duitse boerderij die op een tiental meter van de grens staat. Bij die boerderij hadden we al een auto met Nederlands kenteken zien staan en aan het blaffen van het kleine keffertje kunnen we horen dat het een Nederlandse hond is. Vandaar dat we de vrouw in het Nederlands aanspreken, en ze blijkt inderdaad uit Nederlands afkomstig te zijn. Ze woont nog maar net in de Duitse woning, en weet nog niet veel van haar directe omgeving.

Duitse tieners op grensbrug (dw)Tot slot nog een fotootje van de Duitse kinderen, die tegenwoordig schijnbaar allemaal trapauto's als speelgoed hebben. Ook Nederlandse kinderen ziet men vaak in deze voertuigen.
De twee meisjes willen graag weten op welke website de foto zou worden geplaatst, maar helaas hebben ze later nooit laten weten of ze die gevonden hebben.


We vervolgen op een andere dag, en nu vanuit de wijk Oikos zelf. Corrie heeft er jarenlang gewoond en helpt ons met zoeken.
Haar hulp komt goed van pas, want de gemeente Enschede is zo gek geweest om toe te staan dat tot aan de laatste millimeter naar de grens toe wordt volgebouwd. En na onderzoek wordt ons duidelijk dat we wel door de achtertuinen van bewoners moeten om de palen te vinden.
Gelukkig zien we een man bovenop zijn met gras begroeid dak zitten en een vrouw die hem vanaf de grond aanwijzingen geeft. Het zijn Ben en Ietje, en Corrie kent ze. We begroeten de vrouw en leggen uit dat we grenspalen aan het zoeken zijn.
“Kom maar mee,” zegt Ietje, “ik heb er een in de tuin staan!”
Dat is ja prachtig! En het blijkt nog precies degene te zijn die we zoeken: nummer 846.

Op de voorgaande stenen stonden twee nummers gegraveerd, hier staat alleen maar het lage nummer 72 op.
De steen staat achter de sloot die de wijk afscheidt van Duitsland, maar Ben en Ietje hebben een stevige vlonder gemaakt, én ze hebben bovendien toestemming van de Duitse eigenaar om diens grond te betreden.
Daardoor staat er nu geen stroom op het prikkeldraad en is er een opening gemaakt naast de steen. (Het draad is om de steen gewikkeld) Hierdoor kunnen we zo meteen onze tocht vanaf Duitse bodem continueren.
Na buitengewoon gastvrij door Ietje onthaald te zijn op een drankje (limonade!) vertrekken we over de vlonder.
Mocht u ooit van plan zijn om grenssteen 846 via de tuin van Ben en Ietje te gaan visiteren, neem dan namens de OGVC een bloemetje of iets anders voor ze mee! Zij zullen het appreciëren.

Het valt niet mee om in de dichte brandnetels grensstenen te vinden, vooral de kleinere subpalen niet.
Wat we wél vinden is een grote vertakte boom, waarin een verblijfplaats - voor zwervers of kinderen - is gemaakt. Het komische is dat er een groot schilderij is opgehangen, kennelijk voor de huiselijke sfeer.
Direct naast de boom, nog net zichtbaar door de netels, staat substeentje 846-A.
De volgende steen is weer een forse obelisk. Hij staat in een goed afgerasterd Duits weiland. Met de verrekijker kunnen we net onderscheiden dat het 846-D is. Dan hebben we dus B en C gemist. Het wordt een beetje een toer om de steen te bereiken. De afrastering zou onder stroom kunnen staan, dus we kiezen de “boomstronk en afvalroute” tussen de sloot en het weiland.
De enige inscriptie op deze steen blijkt “72 a” te zijn. Dit is een nummering die we op heel oude kaarten nog tegenkomen, maar in de praktijk vinden we maar sporadisch stenen met alleen deze nummering. Verder


Uit bovenstaand (tweede) deel zijn de foto's verwijderd, omdat de kwaliteit ervan niet meer voldoet aan onze normen.