Driland

Drilandsteen, Nederlandse zijde (foto: A. de Wijk) Driland, het niet zo bekende drie landen-punt, moet hier ergens zijn. We zijn bezig met een, wat omgeving betreft aangename, maar ook spannende en soms moeilijke zoektocht naar dit punt. Het drielandenpunt zal ongetwijfeld gemarkeerd zijn met een indrukwekkende grenssteen en die moeten we zien.

“Ons” drielandenpunt bevindt zich aan de grens van Overijssel met Duitsland, nabij Overdinkel.
We zijn grenspaal 860-C rechts gepasseerd en lopen inmiddels weer in Nederland. Langs een bosrand. Daar treffen we grenspaal 861, als ik me niet vergis. (Correctie, het is nr. 861-A, maar we hebben geen 861-B of C gezien!) We maken geen foto's omdat we anders DE steen niet meer kunnen vastleggen. Op de terugweg kunnen we altijd nog zien of er nog film over is.
Het zandpad buigt scherp naar links, en we krijgen het gevoel dat we ons van de grens verwijderen. Zeker weten doen we het niet, want je weet nooit precies hoe de grens loopt. We speuren de bosrand af, die aan de andere kant van een grote akker loopt, maar we weten niet zeker of we daar ergens een grenspaal kunnen ontwaren. We besluiten om terug te lopen richting de Landstrasse (zoals die waarschijnlijk in het Duits heet) en na hevig speuren door onze verrekijker zien we een steen pal naast de weg staan.
Maar hoe komen we daar? Ook met behulp van een goede landkaart kunnen we geen mogelijkheid ontdekken om er op een makkelijke en legale wijze te komen. Dan rest ons niets anders dan langs de randen van twee akkers te lopen, en vervolgens een prikkeldraadhindernis te nemen.
Zo komen we bij een mooie grote, oude steen, die bijna tegen de vangrail aangeplakt zit. Gelukkig dat ze hem bij de aanleg van de weg niet hebben verwijderd.

Wat staat er allemaal op de grauwbruine driekantige steen? Zoals op de foto te zien is staat er op de Nederlandse kant de Overijsselse Leeuw, “Anno 1659” en daaronder “Numero 87”. Anno is afgekort met Ao en plat streepje boven de o, en Numero is afgekort met No en het =teken onder de o.
Op een van de eerdere stenen met identieke opschriften stond No. 86 (of 85), dus deze 87 kan wel kloppen.
Kennelijk is dit een serie stenen en nummering uit 1659. Het ontstaan van die nummering is nog niet duidelijk, daar doen we nog onderzoek naar.
Helemaal onderaan de steen zit het bekende, geklonken plaatje met hier “862.1”.
Het duurt even voordat het tot ons doordringt dat dit het drielandenpunt is dat we zoeken. Dit is grenspaal 862 die tegelijkertijd ook nummer 1 is!

Drilandsteen, Pruisische zijdeWaarom is dit een drielandenpunt? En om welke landen zou het dan gaan, vraagt u zich af?
In die tijd had je nog drie aan elkaar grenzende koninkrijken: het Koninkrijk Der Nederlanden, het Koninkrijk Hannover en het Koninkrijk Pruisen. En hier op dit punt kwamen die drie elkaar tegen.
Later zijn de twee Duitse koninkrijken verdwenen (hetgeen de Duitsers nog altijd sterk betreuren) en is er een federale republiek ontstaan.

De tweede afbeelding laat de Pruisische kant zien. Het wapen is van het Bisdom Münster. Helemaal bovenaan staat: C:B:E:M.
Dat betekent Christoph Bernhard Episcopus Monasteriensis, de titel van Christoph Bernhard von Galen, bisschop van Münster, beter bekend als Bommen Berend.
Verder zien we: Ao 1659; No 87 en het nummerplaatje 1.

Drilandsteen, HannoverzijdeDe derde kant, het koninkrijk Hannover, bevat het wapen van het Grafschaft Bentheim, weer 1659 en helemaal onderaan het jaar 1824. Het schijnt dat er in dat jaar een “grenstractaat” tussen Nederland en Hannover is getekend.

Bijzonder groot is deze steen niet. Vanaf de overkant van de weg gezien valt hij nauwelijks op, en de automobilisten die er langs razen, zullen hem nauwelijks opmerken.

Aan de Duitse kant van de weg staat wél een enorme, indrukwekkende, driekantige steen, die verwijst naar het drielandenpunt Driland.
Helaas hebben we niet goed gelezen wat er allemaal op die steen staat, en hebben we ook geen foto's gemaakt.

Het voormalige drielandenpunt, dat nu de grens aangeeft van Nederland, Bentheim en Westfalen, leeft in Duitsland duidelijk nog wel. Zeker in de directe omgeving. Er is een restaurant met Drilandsteen en omgevingde naam Driland, een camping, een bungalowpark en een “Freizeit Anlage Drilandsee”. Dat laatste is een mooi aangelegd recreatiegebied met een paar grote plassen, die doen denken aan Giethoorn.
Verder is er natuurlijk een Drilandstrasse en aan Nederlandse kant een Drielandweg.
Driland is kennelijk heel oude spelling die zowel in het Nederlands als het Duits werd gebruikt. Misschien is dit ook een voorbeeld van hoe de twee talen zich van elkaar hebben afgescheiden. In het hedendaagse Duits is er voor de I een E gekomen, en in het Nederlands is de E erachter gezet.
In de omgeving van de Drilandsee heb ik één bordje gezien met daarop de vertaling “Dreiländerpunkt”.