Rien de Schipper, en Sam

Rien de Schipper heeft een vaste partner die hem altijd vergezelt tijdens zijn grenswandeltochten en andere zoektochten. Het is Sam, de borderterriër die al als pup meeliep langs de palen en stenen die Rien's interesse hebben.

Rien de SchipperProfiel van Rien de Schipper

Datum interview: 29 december 2011
Leeftijd: 54
Geboortedatum: 18 maart
Sterrenbeeld: Vissen
Woont in: Eindhoven
Beroep: Business manager
Hobby's: Grenspalen, wandelen, SF lezen, bluesmuziek
Aanvullende informatie: -
Webzijde: rienensamhome.blogspot.com

Gemeentepaal Deventer

Sam ontdekt een mooie stadspaal van de gemeente Deventer


Weet je nog wanneer je begonnen bent met het zoeken naar grenspalen?

Dat was in 2005.

En wat is de aanleiding geweest om grenspalenwandelingen te gaan maken? Wat vind je er zo boeiend aan?

De grenspalen vormden in het begin niet meer dan een doel tijdens de wandeling. Ik zet meestal zelf mijn wandeling van tevoren uit, in eerste instantie bood dan de NL-B grens, die niet te ver van Eindhoven loopt een mooi richtpunt. Vooral omdat de grens vanaf de Maas af nagenoeg uitsluitend door mooi wandelgebied loopt. Het is erg leuk om via de grenspalen een doel te hebben voor een wandeling of een bezoek aan plaatsen waar je normaal nooit zou komen. Dat levert vaak verrassingen op.

Welk soort grenspalen spreken je het meest aan, en kun je ook uitleggen waarom?

Eigenlijk heb ik geen grote voorkeuren. Er zijn wel soorten grenspalen die ik minder interessant vind: de palen die in serie gezet zijn door overheidsinstanties zoals palen van het Ministerie van Oorlog en Rijks- en Provinciale weg en waterstaat. En de NS (SS). Dit soort palen, ooit gezet in grote aantallen, dragen voor mij te weinig geschiedenis mee om interessant te zijn. Dat soort palen kom je op mijn website niet veel tegen. Soms maak ik dan wel weer een uitzondering, bijvoorbeeld voor de Mussert-palen, die in Utrecht nog langs vele voormalige provinciale wegen staan. Ik heb in Amersfoort één serie opgezocht en op de site gezet. Het verhaal erachter is interessant en het zijn wel mooie palen.

Wat is de meest bijzondere paal die je ooit bent tegengekomen?

De paal in de kamer bij de familie Van de Heuvel in Schijndel. Hij staat in de kamer, dat is al tamelijk bijzonder. Maar bovendien is het een grenspaal gemaakt uit een stuk steen van een Romeinse tempel en met afstand de oudste steen die als grenssteen heeft dienst gedaan. Specifiek als grenssteen overigens niet zo bijzonder, hij is uit 1750. Een periode waarin erg veel grenzen “bepaald” zijn.



Tot de afbraak van de ouderlijke boerderij deed deze grenspaal dienst als stoepsteen. Daarvoor gaf hij de grens aan van Hooghekken. De geschiedenis van deze steen gaat nog veel verder terug: tot in de Romeinse tijd. De “Romeinse” kant toont een persoonsafbeelding, het lijkt op een soldaat of een afbeelding van een godheid. Links op de steen is ook nog een beeltenis gehouwen.



Ingebeitelde tekst: HOOGHEKKEN 1750. Het precieze jaartal is niet meer heel duidelijk te lezen, maar in de archiefstukken die over deze steen en plaatsing daarvan terug zijn gevonden, blijkt dat de steen in 1750 is geplaatst.


Welke bijzondere paal of palen heb je nog op je verlanglijstje staan?

Mijn verlanglijstje is alle bekende palen in Nederland. Tot op heden heb ik bijna alles te pakken kunnen krijgen waar ik gegevens van heb verkregen. Wel is de paal in de tuin van het Catshuis door het hek gefotografeerd. Ooit moet ik daar nog eens toestemming vragen om de tuin in te mogen. Ook mis ik nog een paar grensstenen op het terrein van de fam. Van Thillo in Putte.

Je bent momenteel bezig met “andere” palen in Gelderland en Overijssel. Met “andere” bedoel ik dijkpalen, stoeppalen en jachtpalen, en je laat de grenspalen op de grens met Duitsland even liggen. Kun je daar iets over vertellen?

Klopt, ik ben bezig met palen in Gelderland en Overijssel, maar daarnaast ook in Noord-Holland. Dat is het “front”. Daarnaast zijn er nog nestjes in Zuid-Limbug en Zuid-Holland. Ook hou ik goed het eiland Walcheren in de gaten, daar staan nog een aantal zogenaamde tiendpaaltjes, waarvan er regelmatig een boven water komt. Daar moet ik dan weer naar toe natuurlijk. Als je het in het grote geheel ziet, dan ben ik begonnen met het fotograferen van de NL-B grens, nu ben ik bezig met de palen IN Nederland en straks komt de NL-D grens aan de beurt. De grenzen en gebieden waar ik geweest ben, houden mijn aandacht, als er wat verandert, ga ik er weer een keertje heen om de nieuwe situatie te fotograferen. Dat kan wel een tijdje duren, maar als het eenmaal op de lijst staat, dan gaat het er niet meer af.

Waarom wil je álle jachtpalen van kasteel Twickel in Delden en van kasteel Weldam in Diepenheim proberen te vinden?

Alle palen van Nederland is dus ook alle palen van Twickel en Weldam. Zie het als een verzameling die je compleet wilt maken. Het compleet zijn heeft meerwaarde, voor mij althans.

Je doorkruist inmiddels heel Nederland, welke verschillen zijn je daarbij opgevallen? En heb je een voorkeur voor een bepaalde streek?

Bepaalde gebieden in Zuid-Holland vind ik erg druk, ik kom daar alleen als ik er moet zijn. Maar ook in Zuid-Holland zijn er natuurlijk mooie gebieden, zoals het duingebied. Voor het overige valt me juist op hoe mooi Nederland bijna overal is. Het helpt wel dat grenzen vaak in (ooit) onbewoonbare gebieden zijn getrokken, je komt dus eerder in niemandsland tussen twee dorpen dan bij de kerk van dat dorp. Tenzij de palen daar ter versiering zijn neergezet natuurlijk.

Een beetje standaardvraag: heb je weleens slechte ervaringen gehad met landeigenaren, bewoners of overheid?

Nagenoeg niet, één keer een misverstand met een boer die dacht dat we inspecteurs van de milieudienst waren en ons nogal bars toesprak. Een andere keer liep ik onwetend bij iemand in de achtertuin, daar liet men honden op mij los. Best wel akelige honden, Rottweilers of zo. Echter, Sam was toen nog een pupje en die vonden ze zó lief en interessant dat de beesten voor mij geen aandacht hadden. Dat moet teleurstellend zijn geweest voor de eigenaar.
Altijd vraag ik toestemming als het mogelijk is, ook al weet ik niet of de grond wel van de betreffende persoon is. Meestal weet hij wel hoe het zit. Ik heb nog niet meegemaakt dat mij toegang geweigerd is, al heb ik wel al eens vrij lang moeten praten voordat ik bij een mevrouw in de achtertuin mocht fotograferen.

Rien naast een jachtpaal

Rien bij jachtpaal in het Achterste Schaddeveld, Hof te Dieren


Je gaat vaak alleen met Sam de borderterriër op pad, maar ook wel eens met een georganiseerde tocht. Wat bevalt je het beste?

Als je alleen bent, kun je doelgericht zijn. Mijn doelen lenen zich vaak niet erg voor georganiseerde tochten. Dat is zeker zo als ik erg moet zoeken omdat de gegevens waarover ik beschik niet duidelijk zijn. Des te leuker is het om eens mee te doen in een georganiseerde tocht. Erg gezellig altijd. En soms biedt het meer mogelijkheden, zoals toen die keer dat we op het terrein van van Thillo mochten met een clubje mensen en daar zelfs werden rondgereden door een nagenoeg blinde man in een zeer gammel voertuig.

Heb je ook interesse in (grens)geschiedenis, oude kaarten en andere grensobjecten, of gaat het alleen om de palen en stenen?

Ja, het is erg leuk om iets over de geschiedenis van de paal in kwestie te weten. Vaak hebben palen een bewogen geschiedenis, want grenzen liggen mensen na aan het hart.

Verzamel je ook voorwerpen over de grens, zoals bijv. miniatuurgrenspaaltjes?

Nee dat niet.

Wat vind je jammer, of waar erger je je aan als het om grenspalen gaat?

Heel erg jammer vind ik het als een paal wordt opgeknapt, of opgegraven en dan op een kwetsbare plek wordt neergezet, aan de rand van de rijweg, of in het hoge gras of zo. Je kunt er dan vergif op innnemen dat de paal binnen enkele jaren verdwenen is, kapot gereden of gemaaid. Ook kan ik me wel ergeren aan lelijke bordjes die vlak bij een historische paal worden opgesteld, of nog erger, erop worden geplakt.

Als je heel Nederland hebt gehad, ga je dan de grens over naar andere landen?

Dat is nog de vraag. Wel lijkt het me leuk om tijdens een vakantie een grensproject te doen, bijvoorbeeld de Mason-Dixon Line in de Verenigde Staten.

Borderterriër Sam

Je hebt een erg leuke webzijde, en ook speciaal een die helemaal aan Sam is gewijd. Hoe ben je op het idee gekomen om die te maken?

Ach als je zo bezig bent is dat een kleine moeite, eigenlijk om vrienden en familie iets over Sam te laten zien.

Zijn er op jullie gezamenlijke wandelingen nooit ernstige ongelukken met Sam gebeurd, anders dan de beet van een andere hond in Frankrijk?

Nee, het is nogal een voorzichtig beest. Toen hij nog klein was heeft hij ooit achter mij aangesjouwd door de braamstruiken, waar ik een steen aan het zoeken was (die weg bleek te zijn overigens). De dagen daarna had hij last van rode ogen. Veel spannender kan ik het niet maken gelukkig.

Wat is het vreemdste dat Sam ooit “gevonden” heeft?

Hij vindt eigenlijk nooit iets, behalve konijnen, hazen en ander wild.

Wat vindt Sam van jullie wandelingen?

Daar kun je hem ALTIJD wakker voor maken, op elk uur van de dag. Kortom, het liefste wat hij doet.

Welke niet-gestelde vraag of vragen wil je nog beantwoorden?

Ik doe graag een oproep: als er mensen zijn die weten waar de jachtpalen van Kasteel Enghuizen (Hummelo) en Aalshorst (Dalfsen) staan, dan hou ik mij aanbevolen.