Harry van der Sleen, organisator

arry van der Sleen uit Enschede houdt zich niet alleen passief met grensstenen bezig, maar ook actief. Hij is lid van de Grensstenen-commissie van de Historische Sociëteit Enschede / Lonneker, en vanuit die hoedanigheid probeert hij verdwenen grenspalen weer terug te vinden en ze weer op hun originele plek op de grens te krijgen. Verder probeert hij, samen met steenhouwer Jan Zwiggelaar, vergane stenen weer te restaureren. En dat is nog lang niet alles, want hij organiseert nog meer.

Profiel van Harry van der Sleen

Datum interview: 12 januari 2007
Leeftijd: 50
Geboren op: 30 november 1956
Sterrenbeeld: Boogschutter
Woont in: Enschede
Beroep: Verkoopmedewerker
Hobby's: Bezig zijn met historie, grensstenen, wielrennen, wandelen, lezen en klussen

Vraag Harry, je bent al sedert 2003 lid van de OGVC, je bent tamelijk kort na de oprichting al lid geworden, als ik me niet vergis. Hoe heb je ons toen zo snel gevonden?
Antwoord Ik dacht via een link op de website van Eef Berns, maar het kan ook zijn dat ik de OGVC met Google gevonden heb.

Vraag Hield je je toen al lang bezig met grenspalen?
Antwoord Nee, sinds 2000.

Vraag Je was aanvankelijk niet specifiek geďnteresseerd in grenspalen. Klopt dat?
Antwoord Ja, dat klopt. Ik was geďnteresseerd in de (plaatselijke) historie en kwam zodoende terecht bij de hier opererende Historische Sociëteit Enschede.

Vraag Je werd toen lid van de grensstenencommissie van de Historische Sociëteit Enschede/Lonneker. Ben je daar nog steeds lid van? En uit hoeveel personen bestaat die commissie?
Antwoord Ik ben nog steeds fanatiek lid van die commissie, sinds 1999 en vanaf 2004 voorzitter. De commissie bestaat uit 5 personen.

Vraag Wat vind je van grensstenen? Wat vind je het mooie of het interessante eraan?
Antwoord Over grensstenen raak je eigenlijk niet uitgepraat. Ik voel altijd een beetje ontzag voor ze, het zijn vaak imposante verschijningen met een lange geschiedenis. Geen twee grensstenen zijn echt helemaal hetzelfde qua vorm en omgeving. De functie die ze hebben is natuurlijk ook erg belangrijk. Het mooiste aan grensstenen is natuurlijk dat ze meestal in prachtige afgelegen (natuur)gebieden staan, elke grenswandeling is dan ook een fantastische belevenis.

Het is voor elke grensstenenhobbyist, denk ik, een openbaring te horen dat er ook nog anderen zijn die zich met deze zelfde hobby bezighouden, internet is hierbij een zegen, verschillende liefhebbers kwamen en staan op deze manier met elkaar in contact. De meeste mensen met wie je over grensstenen spreekt, kijken erg op van het feit dat er mensen zijn die zich op zo’n manier met grensstenen bezighouden.

Tenslotte hebben grensstenen mijn wereld niet afgeperkt maar juist ontzettend verrijkt; ik heb mensen leren kennen die ik anders nooit zou ontmoeten, ook van de andere kant van de grens. Bovendien ben ik op plaatsen geweest waar ik anders nooit zou zijn gekomen.

Vraag Jullie houden je ook bezig met markestenen. Kun je daar iets meer over vertellen?
Antwoord Markestenen geven de grenzen aan van de middeleeuwse marken (gemeenschappelijke gronden van de boeren). Enschede omvat 5 van deze marken en is ontstaan uit de Eschmarke. Er zijn hier nog zo’n 30 markestenen op dit moment aanwezig, de meeste langs de huidige gemeentegrens, enkele binnen de gemeente. In het noorden zijn het zwerfstenen en in het zuiden bentheimerzandstenen palen. Van deze markestenen hebben wij met behulp van het GPS-systeem de coördinaten opgezocht en de monumentenstatus aangevraagd.

Vraag Je organiseert ook groepswandeltochten, aanvankelijk in samenwerking met de OGVC. Hoe vind je zelf dat die tochten verlopen zijn, hoeveel zijn er al geweest, en komen er nog meer?
Antwoord Ik heb tot nog toe 2 groepswandeltochten georganiseerd en er komen er zeker nog meer. Ze zijn beide heel goed verlopen, de reacties van de deelnemers (o.a. Harry ten Veen, Martin Willems en Eberhard Gutberlett) waren erg positief, de tochten gingen dan ook door schitterende natuurgebieden.

Vraag Een open vraag: kun je een paar mooie verhalen vertellen over je werk en je wandeltochten?
Antwoord Over de wandeltochten langs de grens is wel wat leuks te vertellen. Zoals de meeste van jullie wel weten, sta je best wel aan ontberingen bloot als je de onze hobby in het veld beoefent. Ik noem bijvoorbeeld: natte voeten, schrammen van braamstruiken, brandnetels, ontmoetingen met opdringerige koeien, teken- en muggenbeten, koud en nat weer, enz. Soms hebben we ook enorm ons best moeten doen om een bepaalde grenssteen te vinden. Toch zijn ook deze ontberingen een deel van een ervaring die je je toch zeer positief herinnert. Maar echt leuke dingen die we meegemaakt hebben zijn wel een ontmoeting met een lynx in het wild, aangesproken worden in het Duits, toegang krijgen tot naturistencampings en de vele ontmoetingen met aanwonenden en hun openhartige verhalen.

Harry en Gp 862/1

Harry v.d. Sleen en Gp 862/1


Zo hoorden we een verhaal van een boer dat ging over een voorval dat zich afspeelde tijdens één van de oorlogen die Duitsland voerde. Een dienstplichtige boerenzoon die opgeroepen werd, had weinig zin om hieraan gehoor te geven. Om dit te ontlopen, hij woonde pal aan de grens, had de familie met man en macht, ’s nachts de boerderij over de grens heen verplaatst. In die tijd stelde een boerderij nog niet zo veel voor. Ik zelf echter denk dat ze gewoon de grensstenen tijdelijk hebben verzet.

Ook heel leuk vond ik het om een interview te geven voor ons AH personeelsblad in de rubriek “Dubbelleven” over mijn grenspalenhobby.

Vraag Heb je alle grensstenen van Overijssel al bezocht, en tot hoever gaan je wandeltochten?
Antwoord Nog niet alle grensstenen in onze provincie heb ik met een bezoek vereerd omdat ik me in eerste instantie op die van de eigen gemeente Enschede concentreer en die informatie zoveel mogelijk compleet wil hebben. Het zijn er 85 dus dit is best een hele klus.

Vraag Ben je van plan om ook nog andere grenzen en stenen te bezoeken? Tot hoever reikt je interesse?
Antwoord In principe interesseren mij alle grensstenen, dus elke keer als ik in de buurt kom van een grens, ga ik wel even op zoek.

Vraag Je gaat vaak op pad met Jan Zwiggelaar, die steenhouwer is. Jan kan mooi vertellen, heb ik gehoord. Misschien kun jij iets over hem en zijn vaardigheden vertellen?
Antwoord Jan Zwiggelaar is nog een echte ambachtelijke steenhouwer die dus nog echt handwerk maakt. Hij houdt zich vooral bezig met grafmonumenten en gevelstenen. Tijdens zijn loopbaan heeft hij al heel wat meegemaakt en veel interessante mensen ontmoet zodat hij hier veel en kleurrijk over kan vertellen. Ook weet hij dus heel veel van stenen en steensoorten.

Vraag Je hebt eens een keer iets verteld over het bepalen van de coördinaten van alle grenspalen, zodat ze makkelijk te vinden zijn met behulp van een GPS-ontvanger?
Antwoord Dat klopt, het GPS-systeem is voor onze hobby een uitstekend hulpmiddel. Vooral als het onkruid en gewas hoog staan, is dit een prima middel om grensstenen te vinden.

Vraag Bestaat er al een lijst met gp-coördinaten?
Antwoord Het kadaster heeft in elk geval GPS-lijsten maar pogingen van mij om zo’n lijst te verkrijgen, hebben tot nog toe geen succes opgeleverd.

Vraag Gebruik je zelf zo'n apparaat, en hoe bevalt dat?
Antwoord Ik ben dus bezig om zelf de coördinaten in te meten, wat bepaald geen vervelend karwei is, maar een controlelijst zou wel handig zijn.

Vraag Wat is jou/jullie in het bijzonder opgevallen tijdens het grenswandelen?
Antwoord De rust en het natuurschoon in het grensgebied zijn wel heel opvallend.

Vraag Hoe zijn je ervaringen met grensbewoners en/of autoriteiten?
Antwoord We hebben geen vervelende ervaringen gehad met deze mensen. Voor zover wij hebben meegemaakt was iedereen erg behulpzaam en vriendelijk.

Vraag Het verval van de grensmarkeringen gaat je ook aan het hart, dat weet ik. Wat voor gedachten heb je daar over?
Antwoord Met het sluiten van het Schengenverdrag in 1992, waarin bepaald is dat er vrijhandelsverkeer van goederen, diensten en personen tussen de landen van het verdrag onderling plaats mag vinden, zonder belemmering van grenzen, is het belang van de fysieke grens en grensmarkeringen, sterk gedaald. De dreiging ligt nu op de loer dat onderhoud van de grensstenen niet of nauwelijks meer plaats zal vinden.
Het is daarom van groot belang dat wij als grensstenenhobbyisten, de vinger aan de pols houden wat dit betreft en elkaar op de hoogte houden van dreigend onheil en de nodige stappen ondernemen!

Vraag Wat vind je van het groeiend aantal grenspalenwebsites?
Antwoord Prima, hoe meer hoe beter. Alle informatie die we kunnen delen over grensstenen is meer dan welkom. Bovendien kunnen we ons samen sterk maken om de belangstelling voor grensstenen te vergroten zodat ze door meer mensen opgemerkt worden en gerespecteerd.

Vraag Hoe vindt je vrouw/vriendin je hobby? Vindt ze dat je er teveel tijd aan besteedt, of valt het wel mee?
Antwoord Mijn vrouw heeft gelukkig begrip voor mijn hobby en vindt het prima dat ik hierin veel voldoening vind. Haar hobby zal het echter niet gauw worden.

Vraag Welke vragen heb ik niet gesteld, die je toch graag wilt beantwoorden?
Antwoord Een vraag zou kunnen zijn: Ben je op dit moment nog bezig met iets bijzonders op grensstenengebied?
Ja, onlangs hebben we nog voor elkaar gekregen dat grenssteen 847 in Glanerbrug weer teruggezet is na bouwwerkzaamheden.
In juni zijn we van plan om samen met onze Duitse zustervereniging, 2 historische grensstenen uit 1792 op te stellen als bezienswaardigheid op een plaats nabij de grens.
Zo af en toe maak ik wel eens een model op schaal van een grenssteen die ik dan aan een grenspaalliefhebber weggeef.

Vraag Hartelijk dank voor de medewerking, Harry!