Harry ten Veen, Steenwijker

emand die in Steenwijk woont moet wel een liefhebber van grensstenen zijn, zou je denken.
Nee, gelukkig is dat maar een grapje, anders zouden álle inwoners van die plaats dezelfde hobby hebben.
Harry ten Veen zal waarschijnlijk maar een van de weinigen zijn in zijn woonplaats met een interesse in grensstenen. Maar hij is dan wel een rasechte liefhebber.
Als dit interview voor een sensatieblad zou zijn, dan zou er een kop boven kunnen staan als: “Wat doet Harry ten Veen als hij een grenspaal tegenkomt?”
Nee, hij praat niet met ze, maar het heeft wel met gevoel te maken.

Harry ten VeenProfiel van Harry ten Veen

Datum interview: 24 augustus 2007
Leeftijd: 51
Geboortedatum: 12 september 1955
Sterrenbeeld: (daar doe ik niets aan, maar het is) Maagd
Woont in: Steenwijk
Beroep: Systeembeheerder / Incidentcoördinator bij de Rabobank
Hobby's: Grenzen en grenspalen, radiozendamateurisme (roepnaam PA8KM), boeken (Büch, Verne, wadden, polen), natuur en in het bijzonder planten, vuurtorens, eilanden. En combinaties daarvan.
Aanvullende informatie: Getrouwd met Rita, twee dochters, Emma van 7 en Laura van 11.

Vraag Harry, een kennis van je zegt dat je 'bezeten' bent van grenzen en alles wat met grenzen te maken heeft. Hoe is dat zo ontstaan?
Antwoord Nou dat kwam zo: altijd als ik ergens ben, wil ik een kaart hebben om de omgeving goed te kunnen bestuderen. Zonder kaart voel ik me onthand. Ik heb dan ook heel wat kaarten en atlassen.
Tijdens een vakantie in Maastricht “ontdekte” ik op de kaart het zuidelijkste punt van Nederland, en daar stond grenspaal nr. 12. Daarmee begon eigenlijk de interesse naar grenzen en grenspalen. Dat was in 1996. Toen ik voor het eerst op internet kwam, ontdekte ik al gauw Eef Berns' site en daarmee kwam alles aan het rollen.

Vraag In welke grenzen ben je allemaal geïnteresseerd?
Antwoord Eigenlijk in alle grenzen, tenminste als het officiële grenzen zijn, en vooral als ze gemarkeerd zijn. Dus niet de grenzen van waterwingebieden en zo... ha ha. Maar ook drielandenpunten en drieprovinciënpunten en ook de extremiteiten, zoals het hoogste, laagste en middelpunt. Zo bezocht ik o.a. het westelijkste punt van Estland en het (een) middelpunt van Europa in Litouwen.

Vraag Welk soort grenzen vind je het boeiendst?
Antwoord Maakt eigenlijk niet uit, zolang ik er plezier aan beleef is het boeiend genoeg. Dat plezier heb ik al als ik informatie zoek, de kaart bestudeer en een tochtje plan. Ik heb zo al wat kilometers langs de grens gewandeld, ook als ik wist dat er toch geen paaltje zou staan. Ik heb het dan over de provinciale grenzen. Hier rondom Steenwijk (in een hele wijde omtrek) staan nog best veel grenspalen.
Het hoogtepunt is altijd het vinden van weer een grenspaal. Ik leg ze vast op de foto, en soms neem ik ook het coördinaat met de gps op en ook noteer ik af en toe de maten. In elk geval moet ik de paal zeker even aanraken. Eerder was ik niet zo actief in het gestructureerd de grens inventariseren, de laatste tijd doe ik dat wat meer en dan vooral de provinciegrenzen hier in de omgeving. En ja, dan kijk ik ook nog altijd naar meetpunten en zo. Dus RD-bouten en NAP-markeringen, weet je, daar zijn ook enkele websites over.

Vraag Mooi dat je de stenen even aanraakt. Veel mensen denken dat steen steen is en allemaal gelijk aanvoelt, maar dat is beslist niet zo.
Als het om landsgrenzen gaat, welk land heeft dan jouw voorkeur?
Antwoord Laat ik het maar tot Nederland beperken, en dan heb je er drie. De voorkeur geef ik aan de Duits/Nederlandse grens. De stenen zijn daar van veel verschillende types met een heel veel verschillende eigen historie. Maar de Belgisch/Nederlandse grens vind ik ook zeer interessant hoor. Die derde grens is de Frans/Nederlandse grens van Sint Maarten. Daar zou ik ooit nog wel eens heen willen.

Vraag Als inwoner van Overijssel en lid van de OGVC heb je natuurlijk een extra zwak voor de Overijsselse grenzen?
Antwoord Ja, dat klopt. Het meest actief ben ik momenteel met de DR/OV grens, maar toch ook wel met de DR/FR grens, terwijl de FR/OV grens maar één grenspaal kent. Dus als je het zo bekijkt is Drenthe nog interessanter.

Vraag Beschouw je dit als een hobby, of is het meer voor je?
Antwoord Het is een hobby, maar wel een waar ik me soms helemaal in kan verliezen. Het gaat wat met vlagen. Op dit moment ben ik wat meer met andere zaken bezig, vuurtorens met name. Maar ik ben elke dag wel even met grenzen bezig, al is het maar even de mailboxen lezen of iets op het web opzoeken. Ook op vakantie ben ik toch altijd wel even met grenzen bezig. Deze maand (augustus) nog heb ik bij Vlissingen een aantal grenspalen gezocht en gevonden.

Vraag Besteed je erg veel tijd aan je hobby?
Antwoord Zoals ik al zei: best wel, in elk geval wel heel regelmatig. Ik volg de mailforums, Google helpt me bij het vergaren van informatie en af en toe correspondeer ik met borderfreaks via e-mail. En zo is er altijd te weinig tijd. Ik kom er maar moeilijk toe om de foto's weer aan mijn website toe te voegen. Ik heb intussen al vele honderden foto's. Ik ben dan ook erg bang dat mijn harde schijf ooit zal crashen. Daarom heb ik laatst een externe harde schijf gekocht om daarop alle foto's en andere informatie, zoals de berichten uit de mailforums te backuppen.

Vraag Dat is inderdaad héél verstandig, en als systeembeheerder weet je als geen ander wat er allemaal mis kan gaan.
Hoe zien je vrouw Rita en je twee kinderen je grenzen-obsessie?
Antwoord Nou die zijn er aardig aan gewend geraakt. Ik hoor nog wel eens de verzuchting “alwéér een grenspaal?”
Want ja, ik probeer toch wel vaak een en ander te combineren. Zoals dus laatst in Zeeland. Toen we naar Vlissingen gingen, moesten we wel eerst even langs een grenspaal. Het blijkt trouwens dat Rita ook al oog krijgt voor grenspalen. Zij ontdekte langs de Nieuwe Vlissingseweg een paal, waarvan ik het bestaan nog niet wist. Zelf vind ik het leuk om dit soort hobbies te hebben. Je hebt altijd wel een doel voor een tochtje of een dagje uit. Vorige week waren we even in Epe in de dierentuin en nadat we daar op tijd weer vertrokken hebben we nog even gekeken bij het vermeende middelpunt van Nederland in Lunteren. Leuk toch!? (Er blijkt bij dat middelpunt namelijk inmiddels een andere steen te liggen dan ik ooit fotografeerde en die op mijn website staat, en dat had ik weer van een toevallige webgebruiker gehoord.)

Vraag Dus jullie gaan waarschijnlijk zelden samen op pad langs de grens?
Antwoord Nee, inderdaad, niet in de zin die jij bedoelt. Wel zo hap snap combinatiebezoekjes, maar echte grenstochten doe ik altijd alleen of ik sluit me aan bij de georganiseerde grenstochten annex grenspaalontmoetingsdagen.

Vraag Ik dacht lange tijd dat je beroep vrachtwagenchauffeur was, en dat je daardoor vaak op mooie plekken ver van huis kwam?
Antwoord Dat is grappig, had je dat gehoord of was dat een conclusie van jezelf?

Vraag Op een of andere manier moet ik dat zelf geconcludeerd hebben, aan de hand van je opmerkingen over je vele verre reizen.
Antwoord Nee, ik ben zeker geen vrachtwagenchauffeur. Ik ben wel door een groot deel van Europa gereisd. Dat was dan samen met een international stel mensen die ik “ontmoette” op de Yahoo-groep BoundaryPoint. Samen zijn we vier keer op reis geweest in Europa, langs grenzen en drielandenpunten. Bij de groep zaten mensen uit de VS, Canada, Finland, Denemarken, Groot Brittanië en Nederland (en dat was ondergetekende). Op zich is dat al een bijzonderheid, met voor iedereen onbekende personen, veertien dagen op elkaars lip in een busje, hele lange dagen maken en steeds maar samen moeten zijn. Maar dat klikte allemaal wonderwel. Natuurlijk komt dat voornamelijk omdat iedereen in elk geval dezelfde interesse deelde in grenzen, landkaarten en topografie, reizen en zo.

Vraag Welke reizen heb je dan gemaakt met dat gezelschap?
Antwoord Nou, wij noemden onze reizen “expedities”. Zo erg was het natuurlijk niet, maar het waren wel hele lange tochten met dagelijks grote af te leggen afstanden in een busje. Ieder van de reisgenoten moest een deel van de organisatie voor zijn rekening nemen, zoals het regelen van hotels en de contacten met de grenspolitie. Voor dat doel hadden we onszelf een naam gegeven en noemde we onszelf de IBRG - International Border Research Group, compleet met logo. We benadrukten steeds a-politiek te zijn en een NGO - Non Gouvernemental Organization.
Dit zijn de reizen: Great Central European Border Expedition; Great Eastern European Border Expedition; Great Baltic Border Expedition; Great South East European Border Expedition.

Aan de naam kun je wel ongeveer zien waar we heen trokken. In elk geval heb ik heel wat grenzen gedaan en ook heel wat drielandenpunten gezien c.q. geprobeerd te benaderen.

Bij het drielandenpunt Litouwen/Polen/Rusland (Kaliningrad)

Harry bij het drielandenpunt Litouwen/Polen/Rusland (Kaliningrad)


Vraag Grenspalen zijn natuurlijk belangrijke objecten voor je, ben je nog in meer zaken geïnteresseerd?
Antwoord Nee, het gaat mij eigenlijk alleen om de grens, z'n verloop en de markering. Ik ben minder geïnteresseerd in zaken zoals de samenwerking over de grens en de internationale relaties. Het gaat mij ook wel eens alleen maar om de statistiek, heb ik die grens al eens gehad? Zo nee dan ga ik erover, alleen maar om er geweest te zijn. Ik heb trouwens ook ansichtkaarten en postzegels met grenspalen. Dan vergeet ik nog de boeken en knipsels die ik verzamel. Zo zie je maar hoe bezeten je kunt raken...

Vraag Je gaat ook regelmatig mee op georganiseerde grenstochten, zoals die van Harry van der Sleen uit Enschede. Hoe bevalt je zo'n tocht?
Antwoord Die vind ik geweldig. Ten eerste is het luxe dat je georganiseerd langs de grens geleid wordt. Je hoeft zelf niets uit te zoeken. De “reisleiding” kent het pad immers. Ten tweede, en dat had eigenlijk wel het eerste punt mogen zijn, is het geweldig om in contact te komen met gelijkgestemden, het is geweldig om zo eens heerlijk met elkaar te praten en te horen wat iedereen zo beweegt. Het is gewoonweg erg leuk om de mensen wiens naam je tegenkomt op internet en in de mailforums (weer) eens in levende lijve te zien.
Ik heb al een paar keer een Overijsselse tocht meegewandeld en heb steeds de hoop gehad ook Dick Waanders eens te mogen ontmoeten!
Ook een aantal “zuidelijke” tochten heb ik meegelopen. Een leuk voorbeeld daarvan was een rondje Moresnet, langs alle grenspalen, ook die in het museum.

Vraag Welke grenstocht, alleen of samen met anderen, is je het meest bijgebleven?
Antwoord Eigenlijk zijn dat er heel veel, maar het hoogtepunt, denk ik, was de GBBE in de Baltische staten. Met name het onthaal van de Litouwse grenspolitie was grandioos.
Hoogtepunt was een tochtje naar een eiland op de grens met Wit-Rusland. Dat eiland ligt in een groot meer met daaraan een grote kerncentrale. We werden met speciaal aangevoerde bootjes, gehesen in splinternieuwe zwemvesten, naar dat eiland gebracht. Vooraf mochten we even op zo'n hoge uitkijktoren kijken naar de grenswachten in Wit-Rusland, die weer naar ons stonden te kijken. Het leuke was dat de officier die ons vergezelde het zelf ook heel geweldig vond.

Vraag Je hebt een eigen website in het Engels, met voornamelijk foto's van bijzondere grensstenen. Werk je de site nog regelmatig bij?
Antwoord Nee, niet vaak genoeg. Er zijn nog vele honderden foto's, die natuurlijk lang niet allemaal geschikt zijn voor de website, maar zo mondjesmaat werk ik de boel bij. Zo heb ik laatst een paginaatje gemaakt over Market Reef. Ik had al een hele verzameling links, maar toen ik eindelijk een foto kreeg van de grensmarkering heb ik er maar een pagina van gemaakt. En weet je, ik maak de site gewoon in MS Word. Ik heb gewoon geen zin en geen tijd om me in websitebouw te verdiepen, vandaar dat mijn site zo simpel oogt.
Ik ben begonnen met de site in het Engels omdat ik me veel in kringen van BoundaryPoint begaf en daar is de voertaal Engels. Tegenwoordig plaats ik ook altijd een Nederlandse vertaling.

Vraag Ben je ook geïnteresseerd in de geschiedenis van grenzen en grensmarkeringen?
Antwoord Ja natuurlijk, maar dat is voor mij niet het allerbelangrijkste.

Vraag Kun je wat over contacten met grensbewoners en/of grenscontroleurs vertellen?
Antwoord In de loop der tijd heb ik al heel wat grensbewoners gesproken. Het is opvallend hoe weinig sommigen weten over de grenssituatie. Ik heb ook heel wat grenspolitie gesproken. Bij het drielandenpunt Litouwen/Polen/Rusland(Kaliningrad) kocht ik zelfs het mouwembleem en de kraagster van een Russische grenssoldaat voor een euro. We zijn opgepakt in Kosovo, uitgebreid gefêteerd in Turkije, rondgeleid in Letland en Litouwen, op de foto gekomen met bewapende Oostenrijkse grenswachters en dat waren ook maar jochies van een jaar of`achttien, weggestuurd door de Duitse politie op Usedom, berispt door een Letse grenspolitieagente “Don't walk on our territory”. Argwanend benaderd door de Zwitserse politie toen we bij de grens van Konstanz rondstruinden op 11-9-2001. Verder heb ik grensstations bekeken, demonstraties gezien van onbemande camera bewakingssystemen, tochtjes gemaakt in Landrover Discoveries en meer van dat soort zaken.
Toen ik de eerste keer een Oost-Europese grens overstak, was ik redelijk geïmponeerd. Maar alles went als je zo veel grenzen gepasseerd bent. Ik kan daar nog wel wat verhalen over vertellen.

Vraag Doen we in een volgend interview! In welk jaargetijde ga je het liefst op stap?
Antwoord Mijn eigen tochtjes maak ik het liefst in het najaar, de winter en het voorjaar. Dan kun je gerust over de akkers banjeren en er is weinig begroeiing. Maar eigenlijk kun je er altijd wel op uit trekken.

Vraag Heb je nog tips voor andere grenswandelaars?
Antwoord Mijn tip is: eerst voorbereiden, zoek informatie en een goede kaart en dan erop uit. Dat is leuk, interessant en gezond. En je komt nog eens ergens.

Vraag Heb je ook irritaties over de grens en andere wandelaars?
Antwoord Nee, alleen ben ik tegen het op de grenssteen verduidelijken van inscripties met viltstiften. Natuurlijk ben ik ook geïrriteerd als er weer eens een grenspaal of -steen verdwenen is. Bijvoorbeeld een van de grenspaaltjes die op de monumentenlijst van de Gemeente Steenwijkerland staat, maar al lang verdwenen is. Ik moet nog steeds hierover contact opnemen met de gemeente.
Andere grenswandelaars ben ik nog nooit tegengekomen.

Vraag Wat zou je verder nog kwijt willen?
Antwoord Niets, behalve dan dat je een leuke en informatieve website hebt en met het forum en de interviews moet je wel regelmatig terugkomen.