Dick Waanders, oprichter

ick Waanders is de oprichter van de OGVC en van deze webzijde. Naar aanleiding van een idee van Herman Posthumus interviewt hij hierbij zichzelf.

Dick WaandersProfiel van Dick Waanders

Datum interview: 30 oktober 2006
Leeftijd: 60 jaar
Geboren op: 22 juni 1946
Sterrenbeeld: Kreeft
Woont in: Almelo
Beroep: Uitgever en verkoper van platen en boeken. Niet meer actief als zodanig.
Hobby's: Muziek, schrijven, taal, filosofie, verzamelen, computer, webzijde, wandelen, ontdekken, techniek, elektronica, e.v.a.

Vraag Dick, hoe ben je geïnteresseerd geraakt in de grens en grensstenen?

Antwoord Tijdens boswandelingen langs de grens imponeerden de soms majestueuze stenen grenspalen mij. Bijvoorbeeld in het Witte Veen, het Dal van de Mosbeek en vooral langs het kommiezenpad in Bruinehaar kwam ik deze stenen tegen. Om de écht oude stenen voelde ik een bijzondere sfeer heen hangen.

Vraag En wat dacht je toen?

Antwoord Ik dacht toen bij mezelf: “Ik ga alle grenspalen in de provincie Overijssel bezoeken”. Ik vroeg me daarbij af of er al wel eens eerder iemand op dat idee gekomen was.

Vraag Wist je al iets van de grens en grenspalen af?

Antwoord Van het bestaan van grenspalen wist ik niets en van de grens wist ik niet meer dan mijn ervaringen tijdens de oversteek van Nederland naar Duitsland en vice versa reiken. En vooral de Duitse douaniers straalden vaak zo'n autoriteit uit dat het een nerveuze bedoening was om de grens over te steken. De toestemming om ons buurland te mogen betreden lag immers in hun handen.

Vraag Maar ze hebben je altijd toegelaten?

Antwoord Ja, maar niet alle ervaringen waren even positief.

Vraag Wil je daar wat meer over vertellen?

Antwoord Eén verhaaltje dan. Het is in de jaren tachtig bij een grotere grensovergang, met meerdere rijstroken. De Duitse grenscontroleurs zitten in kleine hokjes naast de rijstrook. Ik stop bij een man die er niet als een douanier uitziet, hij heeft namelijk geen uniform aan.
Hij maakt een erg lusteloze indruk en zijn arm bungelt losjes uit het hokje. Ik interpreteer zijn armbeweging als “doorrijden”, en rijd heel langzaam door omdat ik niet zeker ben van zijn signalen.
Dan komt de man ineens woedend en tierend uit zijn hokje gestormd, al schreeuwend in het Duits: “Habe ich gewinkt!? Habe ich gewinkt!? Habe ich .... enz.”
Van verbazing weet ik niets te antwoorden, maar mijn (toenmalige) vriendin vraagt de man in perfect Duits waarom hij zich zo druk maakt. Als de woeste man merkt dat zij Duitse is dan kalmeert hij op slag.
Na pascontrole mogen we verder rijden, maar het voorval zit permanent in mijn geheugen opgeslagen als een onprettige ervaring.

Vraag In welk jaargetijde ga je het liefst op pad?

Antwoord Najaar en voorjaar. Vooral de angst voor teken remt de spontaniteit in de andere jaargetijden.

Vraag Je hebt de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club opgericht. Waarom?

Antwoord Wat wil je precies weten?

Vraag Waarom noem je jezelf grenspalenverzamelaar?

Antwoord O, dat. Ik verzamel al van alles, dus waarom ook geen grenspalen. Omdat grenspalen gelukkig te zwaar zijn om mee naar huis te nemen (voor mij tenminste) nemen we alleen maar de gemaakte foto's mee terug.

Vraag Hoeveel leden heeft de club?

Antwoord Tegen de 30.

Vraag Komen ze allemaal uit Overijssel?

Antwoord Nee, uit het hele land en ook uit Duitsland.

Vraag Je maakt heel wat werk van je website, je schrijft verhalen, je plaatst foto's en je doet zelf de opmaak. Kost je dat niet erg veel tijd allemaal?

Antwoord Ja.

Vraag Of zijn er leden die je helpen?

Antwoord Ja, Aafke de Wijk uit Zwolle neemt de rubriek “Historisch” helemaal voor haar rekening. En ze doet wel meer research.

Vraag Heb je een favoriete grenspaal? En zo ja welke?

Antwoord Dat is een lastige vraag, er zijn er natuurlijk meerdere. Daar moet ik even over nadenken...
Ja, een steen die niet lang geleden verwijderd is van zijn plek nabij Nieuw-Schoonebeek en het Duitse Twist (om in een Duits museum te worden geplaatst!) vond ik al apart door zijn vorm, en heeft nu helemaal een warm plekje in mijn hart gekregen.
Als ik er nóg eentje mag noemen, dan zou dat deze kunnen zijn: Vader nr. 64 met zijn zoontje.

Gp 64 en zoontje (Foto: Dick Waanders)


Vraag Hoe ga je het liefst op pad, alleen, met zijn tweeën of in groepsverband?

Antwoord In elk geval niet in groepsverband. Zelfs met zijn tweeën loop je elkaar soms al voor de voeten. Maar het is wel praktischer en aangenamer om met zijn tweeën te zijn. Samen zie je meer en maak je ook betere foto's. Wat de een over het hoofd ziet, heeft de ander vaak wel gefotografeerd. En het is ook nog handiger als je dreigt te verdwalen.

Vraag Kun je een voordeel noemen van de - op zich toch wel merkwaardige - hobby?

Antwoord Ik kan er vele noemen, maar eentje die mij zo te binnen schiet is dat je veel alerter wordt op allerlei markeringsstenen die er overal in het land staan en die je vroeger achteloos voorbij liep.

Vraag Wat bevalt je het beste aan het zoeken naar grensstenen?

Antwoord Als ik de vraag mag herformuleren naar “Wanneer beviel het zoeken je het meest?”, dan zou ik zeggen: in de beginperiode. Toen ik nog helemaal van niets wist, en als het ware gewoon “op de tast” op zoek ging naar grensstenen. Zonder kaarten, zonder informatie, gewoon blanco.
Toen was elke gevonden steen ook een echte vondst. Het nadeel ervan is dat je er soms erg lang over doet om wat te vinden, en dat je soms helemaal niets vindt op de plek waar je zoekt. Want de grenslijn verloopt vaak grilliger dan je zou verwachten.
Nog steeds vind ik het maar niks om met gedetailleerde staf- of kadasterkaarten op pad te gaan. Dan is de spanning van het zoeken (en het vinden) helemaal weg.
Nóg gekker is het om met een GPS-ontvanger op weg te gaan en aan de hand van coördinaten de grenspalen te vinden.

Vraag Ben je alleen geïnteresseerd in grenspalen of ook in andere dingen die je tegenkomt?

Antwoord Je hebt je slecht voorbereid op dit interview! Natuurlijk ben ik in meer zaken geïnteresseerd, ik heb honderden foto's gemaakt van verschillende objecten die ik ben tegengekomen. Vooral ge- en verbodsbordjes in vooral Duitsland intrigeren - én irriteren - mij mateloos. Verder ook allerlei overblijfselen van de grens zelf, zoals paaltjes, slagbomen, huisjes, douanekantoren, douanewoningen, afrasteringen, hekken, borden, automaten, kunst, en nog veel meer. Er is gewoon te veel om alles op de webzijde te plaatsen.

Vraag Wat is je bijzonder opgevallen tijdens de wandelingen?

Antwoord Wat mij - en ook anderen - bijzonder trof in het begin, waren de vele kleine hoge huisjes op palen en de houten of stalen trappen met een zitplateau erop. Omdat die voornamelijk in Duitsland staan en naar de grens gericht zijn, dacht ik meteen dat het om (vroegere) bewaking van de grens moest gaan.
Ik heb dat gevoel nog steeds, maar bij navraag heeft niemand kunnen bevestigen dat ze ooit gebruikt werden door de douane. Het blijken jachthuisjes te zijn, om stiekem op wild te kunnen schieten, en ze blijken in heel Duitsland te staan.

Vraag Dat waren mijn vragen. Hartelijk dank voor het antwoorden. Mag ik erop terugkomen als mij nog een vraag te binnen schiet?

Antwoord Het was mij een genoegen, en wat dat laatste betreft: daar moet ik nog even over nadenken.


GP 788 en Dick (Foto: Aafke de Wijk)

Gehurkt bij Gp 788 in Gelderland