Traktaatboerderij, Breklenkamp

(Foto: Aafke de Wijk)

De grenspalen nrs. 69 maken deel uit van een bijzonder geval, een aparte situatie.
Elders kunt u lezen waar de originele hoge steen nummer 69 nu staat: het Theehuis in Lage.
De huidige 69 is ook een authentieke grenssteen, met het nummer erop geschilderd en voorzien van een stalen nummerplaatje, maar het is een lage steen. En ongelukkigerwijze heeft hij lange tijd onder een stapel houtblokken verstopt gezeten, zodat we het juiste nummer niet konden vaststellen. Pas in 2006 kunnen we de bovenste foto maken, en kunnen we zien dat we hem serieus moeten nemen.

(Foto: Aafke de Wijk)

Achter deze deur zou de verplaatste nummer 69 hebben gestaan, als men hem niet verwijderd had vóór de bouw van de nieuwe schuur.

Op elke gedetailleerde kaart is te zien dat dat de grens hier een uitstulping heeft die in “de punt van Lattrop” steekt. En precies in die uitstulping staat het boerenbedrijf met woning. De mensen die hier wonen en werken moeten zich wel heel erg door Nederland ingesloten voelen, als het Duitsers zijn tenminste.

(Foto: Aafke de Wijk)

Onze activiteiten op deze afgelegen plek gaan niet ongemerkt voorbij aan de bewoners van de boerderij, want het duurt niet lang of er komt een jonge vrouw het erf aflopen. Ze komt niet direct onze kant op, maar ze is dicht genoeg bij om aangesproken te worden.
We vragen haar in het Duits of we de grensstenen op hun grond mogen fotograferen. De vrouw kijkt enigszins zorgelijk maar geeft ons toestemming. We mogen zelfs de weilanden met koeien inlopen als we willen.

(Foto: Aafke de Wijk)

We vragen de vrouw - die inderdaad Duitse is, maar er niet erg Duits uitziet - hoeveel grenspalen ze op hun land hebben staan. Ze weet het niet precies, en als ze haar man roept, blijkt die net onder de douche te staan.
We vragen ook waar steen 69 staat. De vrouw vraagt meteen of we bij de Teestube geweest zijn. Waarschijnlijk is ze al gebeld door de mensen daar, en kijkt ze daarom zo zorgelijk. We beamen dat we eerder die dag steen 69 hebben bezocht en dat we nu op zoek zijn naar de originele plek waar hij zou moeten staan.

(Foto: Aafke de Wijk)

De vrouw legt daarop uit hoe het komt dat steen 69 niet meer op zijn plek staat. Vanwege de bouw van een nieuwe schuur is hij in de weg komen te staan en moest hij worden verplaatst.
En omdat de eigenaar van de theeschenkerij familie is, hebben ze destijds besloten om hem daarheen te verplaatsen.
Ik vraag of dat legaal of illegaal is gebeurd. Volgens de vrouw zou dat legaal gedaan zijn. De verplaatsing van de steen zou zelfs in de krant hebben gestaan. Ze kon het artikel nog tonen als het moest.

(Foto: Aafke de Wijk)

Nu komt het verbazingwekkende aan dit verhaal: de vrouw vertelt dat ze net een dag eerder bezoek heeft gehad van een ambtenaar van het Duitse Kadasteramt. En die had gevraagd naar grenspaal 69!
De man zou niet hebben geweten dat de steen verplaatst was, gegevens daarover zouden niet geregistreerd zijn.
Gezien de Duitse Gründlichkeit is dat voor ons een aanwijzing dat steen 69 toch niet met officiële toestemming is verplaatst.

(Foto: Aafke de Wijk)

De vrouw vermoedt dat ze nu mensen van het Nederlandse kadaster op bezoek heeft, maar langzamerhand komt ze tot de conclusie dat wij hier buiten-ambtelijk bezig zijn. Ik bevestig dat en stel haar gerust dat ze van ons niets te vrezen heeft. Uit opluchting leidt de vrouw ons rond langs alle grensstenen.
De eerste staat onder een grote stapel houtblokken, zodat we daar geen nummer van kunnen noteren. Het moet een 68-steen zijn, want de andere stenen hebben de nummers 69-I tot en met 69-VI, zo denken we aanvankelijk nog.
Rondom het landbouwbedrijf staan dus maar liefst 8 grensstenen, als we nr. 69 meetellen. De meeste staan in de weilanden en tussen de koeien, zoals u duidelijk kunt zien. We hebben er heel wat moeite voor moeten doen om ze te kunnen fotograferen. Schrikdraden en aanvallen van boze koeien ontwijken, het is allemaal niet niks.

(Foto: Aafke de Wijk)

Hoe de grenslijn exact loopt, is ons in het begin niet duidelijk, vooral ook omdat we het nummer van de steen onder de houtblokken niet weten. Ook hebben we diverse malen gezocht naar GP 69-VII, en als we die eindelijk een keer vinden, dan is het meteen duidelijk dat deze niet altijd direct zichtbaar zal zijn.

(Foto: Dick Waanders)

Nu, met de nieuwe kennis, kan ik een schetsje maken van de positie van de stenen met hun nummers erbij. De vraag rijst wel waarom er ooit zoveel moeite is gedaan om zo'n gecompliceerde grens op een paar vierkante meter vast te stellen.

Voor de historische achtergrond van deze zg. traktaatboerderij kunt u gaan naar:

Historisch: Een traktaatboerderij in Breklenkamp