Jurisdictiepaal, Haaksbergen

(Foto Dick Waanders)

imburg is gezegend met twee drielandenpunten, het échte en het toeristische punt. Eigenlijk dus maar één. Overijssel heeft daarentegen zelfs vier drielandenpunten. Als we het woord “land” wat ruim nemen tenminste.

De eerste keer dat we in deze omgeving zijn, gaan we via het Gelderse Rekken en komen we langs de Rekkense Inrichting. Daar zien we huizenhoge afrasteringen met vlijmscherpe punten er bovenop. Hier hebben ze de maatschappelijke grensgevallen goed opgeborgen nabij drie andere grensgevallen.
Die drie andere grensgevallen zijn de provincie Gelderland, de provincie Overijssel en het Duitse Vorstbisdom Munster. Provincies speelden vroeger kennelijk een dominantere rol dan tegenwoordig, want belangrijke grenstenen bevatten provinciewapens.

De eerste keer als we deze “Jurisdictiepaal” met nummer 832 zoeken (2003), vinden we hem bijna niet. Hij zit dan verstopt tussen bomen en struiken. De toegang ernaar toe is ook problematisch: het is slootjespringen en tussen puin, struiken en takken doorwringen om de grenssteen te bereiken en te fotograferen.

(Foto Dick Waanders)

In 2006 ziet het er hier heel anders uit, en dat doet ons verzuchten dat Nederland ook continu aan het veranderen is. Zelfs op de meest afgelegen plekken. Zodra je denkt een plek goed te kennen, is hij al weer veranderd.
Mede doordat een groot stuk akkerland, in het kader van de natuuruitbreiding, weer bij het Haaksbergerveen is getrokken en weer langzaam vergroeit tot moerasgebied, is er ook meer aandacht besteed aan deze “Jurisdictiepaal”.

(Foto Dick Waanders)

Er is zelfs een bordje met uitleg bij geplaatst. Volgens mij is dat uniek voor Overijssel.
Het lijkt zelfs dat het afwatersysteem, de slootjes, speciaal verlegd zijn voor deze paal, en ook dat er een strook grasland is aangelegd om hier te kunnen komen.

(Foto Dick Waanders)

Behalve het puin en de rommel rondom de steen, is er nog meer opgeruimd, zo valt ons op. Namelijk de groene stalen trap, die nog prominent te zien is op de website van Arjan Salverda, met de vermelding dat het om een uitkijktrap van de douane gaat. Iets wat wij aanvankelijk ook dachten.
Omdat de akker nu verdwenen is, zal ook de ruime uitkijk erover verdwijnen, en ook een jachttrap heeft dan geen functie meer.

(Foto Dick Waanders)

De voorzijde van de Jurisdictiepaal toont het wapen van Overijssel.

(Foto Dick Waanders)

Bij het lezen van het bordje, wordt duidelijk dat de steen zelfs nog een vierde functie heeft: de grens aangeven tussen Haaksbergen en Eibergen.
Het is opvallend dat de tekst volledig in het Nederlands is en dat er niet aan Duitse bezoekers is gedacht.