In de ban van het IJsselmeer (3)

(Foto: Aafke de Wijk)

[28 november 2009]

De laatste etappe. We zijn inmiddels aangeland aan de overzijde van het IJsselmeer bij het piepkleine plaatsje Gaast aan de Friese kust. Daar staat deze indrukwekkende paal.

(Foto: Aafke de Wijk)

De tekst op de paal is grotendeels verborgen onder een laag prachtig kleurig korstmos. Aan de ene kant staat Makkum 1938, aan de andere kant Rode Klif 1979. Aan de kant van het water is de tekst Westergo's IJsselmeerdijk nog net te ontcijferen.

(Foto: Aafke de Wijk)

De paal is een monument dat ons herinnert aan Westergo's IJsselmeerdijken, een waterschap dat van 1938 tot 1980 het beheer voerde over de IJsselmeerdijk tussen Makkum en het Rode Klif in Gaasterland. In 1980 ging het op in het grotere Waterschap Frieslān.

(Foto: Aafke de Wijk)

In 2003 fietste ik ook door Friesland en nam toen deze foto van een oude grenspaal uit 1782 tussen Hindeloopen en Workum. De kwaliteit van mijn digitale foto's was indertijd erg slecht maar ik laat deze toch zien omdat de paal in 2003 nog ongeschonden was.

(Foto: Aafke de Wijk)

Inmiddels is hij op twee plaatsen gebroken geweest. Hij staat nog even scheef als toen.

(Foto: Aafke de Wijk)

Het wapen van Hindeloopen (met hinde) aan de ene kant.

(Foto: Aafke de Wijk)

Aan de andere kant het wapen van Workum met iets wat ik in eerste instantie aanzag voor een hagedis maar wat een halve adelaar moet voorstellen. De letters S.P.Q.W. boven het wapen vind ik raadselachtig.

(Foto: Aafke de Wijk)

Als we ten noorden van het plaatsje Rijs Gaasterland binnenrijden zien we naast het moderne bord een oude paal staan.

(Foto: Aafke de Wijk)

Dit moet een grenspaal zijn alleen is de tekst op de paal met geen mogelijkheid meer te lezen.

(Foto: Aafke de Wijk)

De Kamperzeedijk tussen Genemuiden en Kampen ligt helemaal niet meer aan zee. Ten noorden van de dijk zijn al lang geleden het Kampereiland en de Mandjeswaard ontstaan door landaanwinning en toen is de Zuiderzee veranderd in het IJsselmeer en is er ook nog de Noordoostpolder gekomen. Maar de oude dijk is er nog steeds. Ik stuit er op deze paal. Hij staat ongeveer tegenover een kantoor van het Waterschap Groot Salland, dus zal het geen dijkpaal zijn. Die hebben ze namelijk heel precies in kaart gebracht en deze paal wordt daarbij niet genoemd. Er staan geen maten op de paal maar wel twee letters: aan weerszijden een G.

(Foto: Aafke de Wijk)

De paal staat precies op de grens tussen de gemeentes Kampen en Zwartewaterland en ook op de grens tussen de twee stokoude polders die door de Kamperzeedijk werden beschermd: de polder van Mastenbroek en de Koekoekspolder. Waarschijnlijk was het een grenspaal tussen Grafhorst dat nu onder de gemeente Kampen valt en Genemuiden dat deel uitmaakt van de gemeente Zwartewaterland.

(Foto: Aafke de Wijk)

Een eindje verder langs de dijk, aan de rand van het dorp Grafhorst, staat dit apart gevormde paaltje. Naar de functie kunnen we alleen maar raden. Ik verbaas me er over dat zo'n schijnbaar nutteloos paaltje waarvan de betekenis vergeten is, toch netjes blijft staan.

(Foto: Aafke de Wijk)

We zijn weer bijna thuis in Zwolle als ik dit wonderlijke gevaarte zie staan. Het heeft niets met wat voor grens dan ook te maken, het is alleen maar komisch. Kale bassen, je zult er maar om verlegen zitten. Ik ga lekker naar mijn eigen heim.

Aafke de Wijk