De euro balanceert op de grens

Gedenkzuil (Foto: Hans Hermans)

Feitelijk zijn grensstenen historische littekens, omdat ze ons herinneren aan oorlogen en verdragen. Hier bevond zich sinds 1661 de grens tussen de Staatse Nederlanden en een exclave van de Spaanse Kroon. Thans bevindt zich hier een lidteken van de twaalf lidstaten die deel uitmaken van de Europese Unie.

Het Verdrag van Maastricht bestaat, op de kop af, twintig jaar.
Op 1 juli 1990 ging de eerste fase op weg naar de EMU (Europese Monetaire Unie) in. De lidstaten moesten vanaf dat moment hun economisch beleid en economische maatregelen meer op elkaar afstemmen en ze moesten het gebruik van één gemeenschappelijke munt bevorderen. De conferenties werden afgesloten bij de Europese top in Maastricht van 9 en 10 december 1991.

Op 7 februari 1992 werd het Verdrag van Maastricht getekend en toen werd ook besloten de Europese Unie en de EMU definitief op te richten, zodat op 1 november 1993 het Verdrag van Maastricht de facto in functie kon treden.

Gedenkzuil met APTA (Foto: Hans Hermans)

In Romeinse kapitalen lezen wij de tekst: EUROPA UNITER APTA. Volgens mensen die het kunnen weten zou het laatste woord een afkorting zijn voor Automotive Products Trade Agreement, dus de handelsoverkomst tussen de EU-lidstaten, die onmiddellijke veranderingen beogen. Op het euromonument zien wij ook de initialen LD o.s.b. De gedenkzuil werd gemaakt door frater Leo Disch, behorende tot de communiteit van de benedictijnen van de abdij te Mamelis-Vaals.

Door het Verdrag van Maastricht, leefde de ingedommelde provinciehoofdstad een beetje op. Optimisten waagden het zelfs om Maastricht het ‘Balkon van Europa’ te noemen en ijdeltuiten spraken over de ‘Navel van de Westerse Wereld’. De hoogmoedige pers beweerde, dat de val van de Muur het gevolg was van het Verdrag van Maastricht en realiseerde zich niet dat de Muur reeds in 1989 gevallen was… Er waren toen nog meer superlatieven die onder het hoofdstuk kretologie gerangschikt konden worden.

Dankt Maastricht het aan de euro, dat het een universiteitsstad geworden is of aan koningin Juliana die de universiteit reeds in 1976 opende? Inwoners van Maastricht koesteren de foto van Gerrit Zalm, die op 1 januari 2002 in een bank te Maastricht de eerste euro pinde. De foto ging de wereld rond, maar begint nu te vergelen, zoals ook de euro in een aantal landen vergeelt. De huidige discussie over de euro zou feitelijk geen smet op het Maasstadje mogen werpen, maar het is moeilijk een stad te loven om een munt die steeds minder geloofwaardig wordt. Bijna iedereen wist dat het overdreven marktdenken en de ongebreidelde hebzucht van de financiële waaghalzen, die het Verdrag van Maastricht flankeerden, op een kwade dag funest zouden worden.

Gedenkzuil bovenkant Euro (Foto: Hans Hermans)

Op de bovenkant te midden van twaalf sterren het inmiddels bekende euroteken.

Frankrijk en Engeland wisten er geen raad mee toen de Duitse Mark alsmaar sterker werd en daaraan zou een Europese eenheidsmunt een einde kunnen maken. Nu weten wij dat de redenering van Mitterand niet klopte, want de euro heeft de positie van Duitsland niet verzwakt maar juist versterkt. Een land dat in normale omstandigheden boven drijft, drijft vooral boven als het in Europa op economisch en financieel gebied niet goed gaat.

Vroeger konden de landen evalueren en devalueren, hetgeen wel eens inflatie van de een of andere muntsoort tot gevolg had. Nu onderlinge devaluatie (lees monetaire inflatie) niet meer aan de orde is, moeten de rijke landen opkomen voor de arme. Dat is zo erg niet, maar de arbeidzame burgers moeten opkomen voor mensen die liever op een zonnig terrasje zitten.

Château St. Gerlach (Foto: Hans Hermans)

Het was een goede keus van de EU-gedelegeerden om Château St. Gerlach uit te zoeken. Het kasteel ligt in Valkenburg niet ver van Maastricht en is een toplocatie in Nederland. Op 15 februari 2002 kwamen hier twaalf Europese bankpresidenten bijeen en werden in de omgeving twaalf platanen geplant. Een jaar later werd het Euromonument onthuld. Naast het kasteel ligt de barokke kerk van Houthem-Sint Gerlach, die tot de top 10 van Nederlandse monumenten behoort, mede door de prachtige fresco’s uit 1751.

Met zijn allen wonen wij in de euroburcht, geketend aan een zware hypothecaire kogel, waarvan wij de sleutel verloren hebben. Om het niet (nog) erger te maken gaan we, omdat het niet anders kan, op goed geluk verder. Burgemeester Onno Hoes, zou het liefste een nieuw verdrag naar Maastricht halen om het geluksgevoel te prolongeren, want de meeste mensen vergeten mettertijd waar het allemaal om ging. Maar Maastricht schaart zich niet in de vaart der volkeren Het vliegveldje MAA (Maastricht-Aachen-Airport) met circa duizend luchtreizigers per dag, stelt niet veel voor. Het is een feit dat treinen zoals ICE en Thalys, die de Europese steden met naam verbinden, wel in Aken en Luik stoppen, maar Maastricht niet weten te vinden. België stelt prijs op een treinverbinding tussen hun provinciehoofdstad Hasselt en Maastricht. Het zou geen probleem mogen zijn, de rails liggen er al sinds 1856. Dat de zgn. ‘light-rail’ tussen MAA via het grensoverschrijdend bedrijvenpark Avantis naar Aken gebouwd zal worden is zeer onzeker.

De euro is op zoek naar een trekpaard, met een pony lukt het niet.

Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen (H5-grens 113)
Foto's: H5-grens
[8 februari 2012]