De Berlijnse Muur

Bordje Politie/Polizei in het EBC.

In het Eurode Business Center hebben Nederlandse en Duitse politie één kantoor.

Een waanzinnige grens op de grens

Eurode Business Center lijkt wel Engels, maar het gebouw ligt midden op de grens tussen Kerkrade (NL) en Herzogenrath (BRD). Binnen leest de bezoeker dat dit de belangrijkste plek in Europa zal worden: ‘Eurode on our way to the first European town!’ (…) Waarom in het Engels? Nederlands en Duits zijn toch ook mooie talen.

De Grote Drie samen in Jalta.

Tijdens de Conferentie van Jalta (Krim), besloten de drie wereldleiders Franklin Roosevelt, Winston Churchill en Jozef Stalin, om Duitsland op te delen in vier zones en de hoofdstad Berlijn in vier gedemilitariseerde sectoren. Maar Roosevelt liet zich door Stalin in de luren leggen, want toen de Amerikaan vroeg of de Rus ook de oorlog aan Japan wilde verklaren, stemde Stalin hiermee in onder voorwaarde dat de Oost-Europese landen onder zijn hoede zouden komen. (…) Tien jaar later werd het Warschaupact opgericht, waartoe ook de DDR en de oostelijke sector van Berlijn behoorden.

Momenteel is in het EBC-grenscentrum een tentoonstelling die wij ‘De Muur op de grens’, zouden kunnen noemen.

Het is nu 50 jaar geleden dat met de bouw van de meest waanzinnige grens in Europa begonnen werd. Het was in de nacht van 12 op 13 augustus 1961, toen met de codenaam ‘Operation Rose’ vanuit het donker duizenden soldaten in gepantserde voertuigen naar de 168 km lange grens rondom oostelijk Berlijn vervoerd werden. Hoeveel kilometer prikkeldraad die nacht afgerold werd weet geen mens. Wel is bekend dat het voor mensen uit de oostelijke sector vrijwel onmogelijk werd om familie en vrienden in het vrije westen te bezoeken.
Om prikkeldraad en mijnenvelden kracht bij te zetten, werd er een 45,1 km lange muur gebouwd.

Overzichtskaart van Duitsland.

Op de kaart is goed te zien dat de vier sectoren van Berlijn in de Russische zone lagen.

Veel bewoners, vooral zij die last hadden van claustrofobie, konden niet aan het ghetto-idee wennen en pleegden zelfmoord. Zelfs na de ‘Val van de Muur’ kwamen honderden mensen in behandeling voor het zogenaamde Mauersyndrom. Eerst het nazitotalitarisme en daarna de sovjetdictatuur, hadden hun tot geëist.
Het doel van de Muur lag voor de hand; de oostelijke sector van Berlijn stroomde leeg en alleen met versperringen kon men de burgers ‘binnen’ houden. Pas op 9 november 1989 werden bressen in de Muur geslagen en kwam er een einde aan de deling van Duitsland, belangrijker nog was het einde van de Muur als symbool van de Koude Oorlog. In het westen schat men dat in deze periode circa 140 burgers, tijdens een vluchtpoging, gedood werden. In het oosten zegt men liever niets…

Bord  Halt Grenze.

Dit soort borden maakte duidelijk dat hier de meest waanzinnige grens van Europa was.

Veel regeringsleiders bezochten in Berlijn de Duits/Duitse grens o.a. ook de Amerikaanse president John F. Kennedy. De inwoners waren door het dolle heen, toen hij de beroemde woorden sprak: ‘Ich bin ein Berliner!’

Bus doorzeefd met kogels.

De chauffeur van deze bus probeerde te vluchten, maar redde het niet.

De ‘Val van de Muur’, was nog complexer dan de bouwerij. Nadat in Hongarije het ‘IJzeren Gordijn’ gaten vertoonde, werden op 9 november 1989 openingen in de grensmuur geslagen. Het isolement had 28 jaar geduurd en voor de burgers van de Sovjetsector van Berlijn betekende het een ware opluchting. De bruisende spontaniteit die we gewoonlijk bij onze buren missen, was er op dat moment in overvloed. Er werd zelfs op straat gedanst en gesprongen. De media hadden er niet mee gerekend en tijdens het journaal om 19 uur, durfde de nieuwslezer er aanvankelijk geen aandacht aan te besteden, omdat hij dacht dat het een grap was… Maar om 23.52 uur was het zover en werd de eerste poort geopend.

Drie Vopo’s bij Duits/Duitse grens.

Van de ene dag op de andere, werden in Berlijn duizenden families van elkaar gescheiden. De houding van de Vopo’s laat aan duidelijkheid niets te wensen over.

Op de grens H5, 8 september 2011