‘Einmarsch’ bij grenssteen 201

Selzerbeek in Mamelis

Op deze plek stroomt de Selzerbeek vredig vanuit Duitsland naar Nederland. Veel minder vredig was de toestand op 10 mei 1940, thans 70 jaar geleden, toen het 26e Duitse Panzerregiment hier ons land binnenbulderde.


D

e Duitse inval in Nederland, België en Luxemburg had volgens het oorspronkelijke plan reeds op 17 januari 1940 plaats moeten vinden. Hitler blies de operatie op het laatste moment af, omdat hij dacht dat de plannen uitgelekt waren. Precies een week eerder maakte een Duitse Messerschmitt Bf 108 een noodlanding in België, waarbij Belgische grenswachters de vliegers arresteerden en de operatieplannen voor ‘Fall Gelb’ in beslag namen. Daarin stonden nauwkeurige data vermeld. Maar de geallieerden dachten dat het een list van Hitler was en namen de plannen niet serieus.

Zes weken dwangarbeid

Volgens dit document werd mijn vader in Stalag II A ondergebracht.


Hoe ernstig de toestand was bleek op 10 mei 1940, toen het nazi-leger de grenzen overschreed. Het is vandaag 70 jaar geleden dat voor Nederland de Tweede Wereldoorlog begon. Vijf lange jaren werden wij door nazi-Duitsland bezet en van enige vrijheid was er geen sprake.

Voor mijn ouders was het een bijzonder dramatische dag, want mijn vader die deel uitmaakte van I-III-37 (Eerste compagnie, derde bataljon, 37e Regiment Infanterie), werd bij grenssteen 201, op de Nederlands/Duitse grens, krijgsgevangen gemaakt. Er sneuvelden twee militairen aan Nederlandse zijde en vader mocht zo gezien nog van geluk spreken. Het neemt niet weg dat hij afgevoerd werd naar een krijgsgevangenenlager in Neubrandenburg en daar in Stalag II A, op 13 mei 1940, geregistreerd werd met nummer 27076. Het begrip ‘stalag’ is een afkorting van Kriegsgefangenen Mannschaftsstammlager’. De meeste gevangen moesten dwangarbeid verrichten in de oorlogsindustrie. Einde juni 1940 keerde mijn vader, ondervoed en vervuild terug.
Tegenwoordig ontvangt iedere soldaat psychische begeleiding en een lintje. Maar daar was in die tijd geen denken aan.

Abdij Mamelis en steen 201

In de buurt van grenssteen nr. 201 staat een abdij op Nederlands grondgebied. De Duitse benedictijnen kwamen na de oorlog zeer negatief in het nieuws, omdat hun abt Romualdus een fanatiek aanhanger was van het nazi-systeem. NSB-leider Mussert en andere officieren, kwamen er wel eens over de vloer. Toen Lemiers en klooster Mamelis op 14 en 15 september 1944 door Amerikaanse soldaten bevrijd werden, moesten de Duitse monniken de abdij verlaten.


[10 mei 2010]
Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen