Carboongroeve bij gp 8 NL/B

Gp 8 NL/B (Foto: Hans Hermans)

Gp 8 NL/B


[12 augustus 2009]

Op 13 april 2009 schreef ik een bijdrage over de ‘Cucullaea-bank’ naast het karstgebied van grenspaal 7. Dat is de plek waar de Cottesserbeek (Grensbeek) spontaan uit de helling borrelt. Onder het groenzand liggen carbonische lagen zoals leisteen en kwartsiet. Bij de monding van de Grensbeek in de Geul bevindt zich de Cottessergroeve, waar 280 miljoen jaar oude carbonische aardlagen aan de oppervlakte komen. Aan de bovenkant bevindt zich zachte leisteen en met de keiharde kwartsietsteen aan de basis, werden in Cottessen huizen gebouwd.

Bij grenspaal 8 stroomt de Grensbeek in de Geul. Die rivier ontspringt in Lichtenbusch in het Duitstalig oostkanton van België het heet daar Göhl, stroomt als La Gueulle via het Franstalige Plombières naar het Limburgse Mergelland. Na precies 56560 meter stroomt de Geul westelijk van Meerssen, bij Voulwames in de Maas.

Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen

Cottessergroeve (Foto: Hans Hermans)

De 280 miljoen jaar oude klei uit het Carboontijdperk, veranderde door tijd, druk en temperatuur in leisteen. Deze leisteen is echter te zacht om er daken mee te dekken. Zand uit dat tijdperk veranderde in carboonzandsteen en soms in extreem harde kwartsietsteen.
Een kleine anecdote. Hier leidde ik lang geleden een natuurexcursie voor een Montesorischool uit Bilthoven. De leerlingen noemden de leraren bij hun voornaam, hetgeen ik vreemd vond. Een leraar zou bij deze groeve even duidelijk maken hoe men zonder touw naar boven kan klimmen. Had hij beter niet kunnen doen, want bij de overgang van harde kwartsietsteen naar zachte leisteen, viel hij naar beneden. Hij hield er een paar flinke schaafwonden aan over.

Huis uit kwartsietsteen (Foto: Hans Hermans)

Deze Carbonische steen heeft een warme bruine kleur. Aan de oppervlakte van kwartsietsteen flonkeren de zandkorrels, omdat ze gebroken zijn en het licht reflecteren.

De Geul (Foto: Hans Hermans)

Het ruim 56 km lange riviertje stroomt door het zuiden van Limburg door een gebied van hoge landschappelijke waarde. Hier bevindt zich ook de Heimansgroeve, waar de vermaarde natuurvorser Eli Heimans carbonische fossielen ontdekte.

Heimansgroeve (Foto: Hans Hermans)

Ook de Heimansgroeve is een voormalige steengroeve. Ze werd genoemd naar de natuurvorser Eli Heimans, die hier in 1910 fossielen vond uit het tijdperk van het Carboon. Omdat de keiharde aardkorst aan de oppervlakte kom, heeft het KNMI hier een meetstation opgesteld, waar volgens seismoloog Chris Meester circa 5 aardbevingen per dag waargenomen worden. (10.08.2009)