G.O.B. Avantis

"De Sleutel" (Foto: Hans Hermans)

Het areaal heeft de vorm van een gigantische sleutel, die symbolisch staat voor de sleutelpositie die Avantis in de Europa inneemt. Jammer dat op een grensoverschrijdend terrein, grensstenen als historische littekens beschouwd worden.


Hoe steenpaal 213 ‘schandpaal’ werd.

[23 augustus 2009]

We staan vandaag bij een zeer markante plek. Tijdens het Partage-Traktaat (1661) ontstond hier een Drielandenpunt tussen Spanje, Duitsland en Gulik. Na het Weense Congres (1815) werd hier grenspaal 213 geplaatst. Op 30 oktober 1980 werd de ‘Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de bondsrepubliek Duitsland inzake de instandhouding van de afbakening van de gemeenschappelijke grens’ te Bonn ondertekend. Deze overeenkomst verving de ‘Verklaring inzake de regeling van het onderhoud en de vernieuwing van grenspalen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Pruisen’, dat op 8 maart 1852 te Berlijn ondertekend werd. In de overeenkomst van 1980 werd in Artikel 1 vastgelegd, dat de twee landen zich verplichten de noodzakelijke grenstekens in stand te houden en zo nodig te vernieuwen. Het toezicht hierop is neergelegd bij de Nederlands-Duitse grenscommissie. De overeenkomst voorziet erin dat deze herkenbaarheid tot uitdrukking komt in de aanwezigheid van grenspalen.

De plek waar zich ooit een drielandenpunt bevond, werd op 1 januari 1982 overgeheveld van de gemeente Bocholtz naar de gemeente Heerlen. Na grote vertragingen n.a.v. een vermeende hamsterpopulatie, werd in de jaren negentig begonnen met de aanleg van het Grens-Overschrijdend-Bedrijvenpark (GOB) Avantis. Het areaal heeft de vorm van een gigantische sleutel, die symbolisch staat voor de sleutelpositie die Avantis in Europa inneemt. Jammer dat toen een aantal grensstenen als historische litteken beschouwd werd. Op het terrein zou werkgelegenheid komen voor 12.000 mensen, maar de recessie strooit roet in het eten.

Bij de millenniumwisseling begon men met de bouw van het kantoorgebouw ‘Centipedes’, dat op 17 november 2000 met enig vertoon geopend werd. Grenszuil 213 werd uitgegraven en men plaatste hem als een ‘schandpaal’ in het centrum van een ruime tent, die half in Nederland en half in Duitsland stond. De kleine grenssteen 213 werd reeds in oktober 2000 uitgegraven, en de grote grenszuil 213 werd op 13 november 2000 uitgegraven. Hij zou op 20 november 2000 herplaatst worden. Dat was op een maandag en helaas stonden er die dag geen ambtenaren ter beschikking. Een week later was de historische grenssteen spoorloos verdwenen. Volgens Nederlandse ambtenaren zou hij ergens in Aken in een magazijn moeten liggen… Dat in Nederland theorie (de Wet) en praktijk (grenssteen 213), tweeërlei zijn, merkte ik toen ik een tiental Nederlandse- en Duitse instanties vroeg, waarom grenszuil 213 uitgegraven werd en sindsdien onvindbaar is.

Gp 213 (Foto: Co Bieze)

In 1982 werd Co Bieze (1920-2008), werkzaam bij de Rijksbelastingdienst, vervroegd gepensioneerd en begon hij met zijn grenspalenhobby. Begin september 1986 maakte hij deze foto van douanier Dennenbos bij grenszuil nr. 213. De grenszuil werd op 13 november 2000 uitgegraven. Op 18-08-2005 stuurde Co mij een brief met de duidelijke tekst: ‘Het Kadaster Nederland behoorde tot het Ministerie van Financiën, maar is thans helaas geprivatiseerd !’ (…)


Op 9-5-2005 reageerde de Stadt Aachen: Wir haben Grenzsäule 213 sichergestellt.(…) (Opmerking HH: Geen mens weet waar steen 213 zich precies bevindt.)

Op 10-6-2005 reageerde het Ministerie van Binnenlandse Zaken: Onzes inziens bestaat er geen aanleiding grenspaal 213, die in Aken ligt, terug te plaatsen.(…) (Opmerking HH: Dit ministerie denkt abusievelijk, dat steen 213 zich in Aken bevindt.)

Op 4-7-2005 reageerde Kadaster Directie Zuid: Het aantal niet gemarkeerde punten, wordt elke opschoningronde groter. Elke ronde zijn er dan ook verzoeken aan de grenscommissie om maar af te zien van bepaalde markeringen.(…)

Op 19-9-2005 reageerde de Nederlandse Rijksdienst voor Monumentenzorg: Wij kunnen niets voor u betekenen.(…)

Op 17-10-2005 reageerde de Stichting Historische Kring Heerlen ‘Het Land van Herle’: Het ligt niet op onze weg enz.(…)

Op 18-10-2006 reageerde de Gemeente Heerlen: Wij ondersteunen het herplaatsen van steen 213 niet.(…)

Op 21-12-2006 reageerde de Raad van State: Wij kunnen niets voor u doen.(…)

Op 30-1-2007 reageerde de Minister-President: De overheidsinstantie voor dergelijke objecten is de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumentenzorg (RACM).(…)

Op 8-3-2007 reageerde de Gouverneur van de Provincie Limburg: Uw bericht heb ik doorgezonden aan de Nederlandse vertegenwoordiger in de Duits-Nederlandse grenscommissie van het Kadaster met het verzoek u nader te berichten.(…)

Op 19-3-2007 reageerde de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumentenzorg: Er is geen aanleiding om stappen te ondernemen.(…)

Op 21-6-2007 reageerde de Eerste Kamer der Staten Generaal: Uw brief ter kennisgeving aangenomen.(…)

Resumerend mogen wij gevoeglijk de conclusie trekken, dat het volgens de Nederlandse Wetgever weliswaar strikt verboden is om politieke steenpalen uit te graven, maar dat diezelfde Wetgever geen onderzoek start, als een steenpaal ontvreemd wordt. De zogenaamde ‘opschoningacties’ van Kadaster Limburg, zullen voor ons historisch erfgoed fatale gevolgen hebben.

Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen

Gp (Foto: Hans Hermans)

Gp (Foto: Hans Hermans)

Van het grensoverschrijdend bedrijvenpark Avantis ligt 60% in Duitsland en 40% in Nederland. In 1998 gebruikte Avantis de slogan: ‘New enterprise, new natural habitats.’ Voor die natuurlijke groenplekken en broedplaatsen werd al meteen 30% van de oppervlakte gereserveerd. De bedrijven die hier produceren genieten een aantal voordelen: Efficiënte productie in één hal met twee adressen (Heerlen en Aken). Af en toe het voordeel van de Duitse wetgeving die soepeler is dan de Nederlandse. Soms spelen ook de baten van de Nederlandse belasting een rol. Natuurlijk is het onzinnig dat er thans bij de ingang een neppaal staat.


Solland Solar (Foto: Hans Hermans)

Op 3 november 2005 werd het bedrijf Solland Energy Holding Solar, een producent van hoogvermogen silicium zonnecellen geopend en recentelijk uitgebreid. Op het bedrijvenpark Avantis was dit het eerste gebouw, dat op de rijksgrens Nederland/Duitsland gebouwd werd. In het gebouw is de grens herkenbaar door een rode, buiten het gebouw door een witte streep. Solland Solar bouwde op de grens vanwege meer subsidiemogelijkheden bij haar start-up en het voordeel van sociale verzekeringen van twee landen.

Op de Grens (Foto: Hans Hermans)

In het gebouw een rode lijn, buiten een witte streep. Het apparaat staat OP DE GRENS. Tafel en stoelen in Duitsland.


WTC (Foto: Hans Hermans)

Het World Trade Center (WTC-gebouw) werd op 14 juni 2007 officieel in gebruik genomen. Ook hier zijn plannen om een apart WTC-gebouw op de grens te bouwen. De licentie tot het voeren van de naam, werd verleend door de World Trade Centers Association in New York. Doelstelling van het WTC is ‘to help people trade’.


Brievenbussen (Foto: Hans Hermans)

De Nederlandse TNT en de Deutsche Bundespost plaatsten ieder een brievenbus.